• Wiadomości Elektrotechniczne

    Artykuły przeglądowe, problemowe i dyskusyjne (ze szczególnym zwróceniem uwagi na aspekty praktyczne) ze wszystkich podstawowych działów współczesnej elektrotechniki silnoprądowej.

2018-9

zeszyt-5618-wiadomosci-elektrotechniczne-2018-9.html

 
W numerze m.in.:
Innowacyjna metoda minimalizacji czasów wyłączeń zwarć doziemnych w głębi sieci SN na podstawie urządzenia MiROD-6 DOI:10.15199/74.2018.9.8
(Dariusz Sajewicz, Emil Tomczak)

Sieci elektroenergetyczne średniego napięcia (SN) w polskim systemie elektroenergetycznym charakteryzują się nieskutecznie uziemionym punktem neutralnym, ale również różnym charakterem pracy linii elektroenergetycznych tworzących te sieci. Sieci SN to sieci odbiorcze jednostronnie zasilane, w których linie pracują przede wszystkim w układzie promieniowo-odbiorczym. Niektóre fragmenty sieci SN pracują w układzie pierścieniowym lub tylko zachowują możliwość dwustronnego zasilania. Różnią się sposobem pracy punktu neutralnego, czego konsekwencją są odmienne zjawiska towarzyszące zwarciom doziemnym w tych sieciach, co pociąga za sobą potrzebę stosowania innych nastaw zabezpieczeń oraz innych kryteriów działania funkcji od zwarć doziemnych. Stały wzrost mocy przesyłanej i rozdzielanej sieciami SN, spowodowany zwiększaniem się zapotrzebowania na energię elektryczną oraz dużą koncentracją odbiorników, szczególnie w aglomeracjach i w ich otoczeniu wymusza rozbudowę sieci SN o nowe odcinki. Sytuacja taka na przestrzeni lat powoduje, że linia SN wychodząca z GPZ-tu rozrasta się powierzchniowo i staje się silnie rozgałęziona. Konieczność minimalizacji zasięgu awarii i czasów wyłączeń podczas zakłóceń wymusza na dostawcach energii stosowanie urządzeń montowanych w głębi sieci napowietrznej, które mogą spełniać funkcje łączników wyposażonych w automatykę zabezpieczeniową analogicznie jak na stacjach elektroenergetycznych. Obecnie stosowane są dwa rozwiązania w postaci reklozerów i sekcjonalizerów. Reklozery są urządzeniami całkowicie niezależnymi i są równoznaczne z przesunięciem rozdzielni SN głęboko w sieć. Mają wbudowany układ zabezpieczeń nadprądowych (od zwarć jedno- i wielofazowych) oraz układ automatyki SPZ i wyłącznik mocy. Sekcjonalizery są to napowietrzne rozłączniki otwierające się automatycznie w przerwie beznapięciowej po wyłączeniu linii przez wyłącznik (pole w GPZ lub reklozer) pracujący w cyklu SPZ. Po wyizolowaniu pr... więcej»

Wspomaganie bezpiecznej pracy linii napowietrznych najwyższych napięć w warunkach granicznej obciążalności linii DOI:10.15199/74.2018.9.2
(Adam Babś, Tomasz Samotyjak)

Cechą współczesnych systemów przesyłu energii elektrycznej jest ich praca w pobliżu ograniczeń technicznych. W przypadku linii energetycznych najwyższych napięć ich praca w pobliżu tych ograniczeń wynika z występowania nie w pełni przewidywalnych zjawisk pogodowych, takich jak wzrost generacji odnawialnej o dużej zmienności wynikającej z prędkości wiatru i natężenia promieniowania słonecznego, zmian układu sieci spowodowanych awariami linii będących wynikiem ekstremalnych warunków pogodowych czy też wymuszania kierunku przepływu mocy i jej wielkości, zgodnie z wymogami handlowymi. Dopuszczalna obciążalność linii wynikająca z dopuszczalnej w danym segmencie linii odległości przewodu roboczego do obiektu krzyżowanego zmienia się wraz z warunkami atmosferycznymi panującymi w tym segmencie. Zarządzenie systemem przesyłowym z liniami pracującymi w pobliżu ograniczeń wymaga bieżącej znajomości dopuszczalnego prądu obciążenia zwanego obciążalnością dynamiczną. Bieżące wyznaczanie dynamicznej obciążalności linii jest jednym z elementów wdrażanej od kilku lat w systemach dyspozytorskich funkcji określanej jako uświadamianie zagrożeń na zarządzanym obszarze (WASA - Wide Area Situational Awareness). Wdrożony w większości spółek dystrybucyjnych system dynamicznej obciążalności linii (system DOL) jest właśnie narzędziem dla poprawy świadomości zagrożeń i wspomagania podejmowania właściwego działania w sytuacji zagrożenia bezpieczeństwa systemu. Efektywne wykorzystanie systemu DOL uwarunkowane jest następującymi czynnikami: ● wiarygodnością wyznaczanych dopuszczalnych obciążalności, włączając w to wiarygodność poziomu ryzyka często wyrażanego w wielkościach liczbowych, tj. wielkości przekroczenia dopuszczalnych granic zbliżenia przewodu roboczego do ziemi lub obiektów krzyżowanych wraz ze znajomością miejsca zbliżenia (pole, droga, itp.), ● możliwością wykorzystania wyników obliczeń do wspomagania prowadzenia ruchu tj. pode... więcej»

Wymagania funkcjonalne testowania zabezpieczeń odległościowych zgodnie z normą IEC 60255-121 - część 1. testy statyczne/dokładnościowe DOI:10.15199/74.2018.9.12
(Tomasz Bednarczyk, Mirosław Branczewski)

Wykorzystanie techniki cyfrowej przez producentów EAZ spowodowało znaczący rozwój funkcjonalności zabezpieczeń. Obecnie zabezpieczenie nie pełni już pojedynczej funkcji kryterialnej, np. różnicowo-prądowej czy odległościowej, ale wiele z nich. W przypadku kryterium podimpedancyjnego technika cyfrowa daje możliwość łatwiejszego tworzenia zasięgów impedancyjnych stref pomiarowych i rozruchowych stosowanych przez różnych producentów. Dotąd brakowało zdefiniowanej procedury testowej, która dałaby możliwość porównywania działania zabezpieczeń. Ten i wiele innych powodów przyczyniło się do powołania specjalnej grupy roboczej komitetu technicznego o numerze IEC TC 95 MT4: Przekaźniki pomiarowe i urządzenia zabezpieczeniowe. Jej członkowie składający się z 43 delegacji z 14 różnych krajów zajęli się opracowaniem normy IEC 60255, której celem było stworzenie wytycznych dotyczących procesów testowania układów EAZ. Norma obejmuje ściśle określone wymagania procedur testowych oraz raportowania wyników pomiarów. Dzięki standaryzacji rodzajów wykonywanych testów oraz raportów możliwe ma być porównywanie zabezpieczeń różnych producentów stosujących np. różne kształty stref pomiarowych. Struktura standardu (rys. 1) składa się z ogólnych zapisów, gdzie zawarte są stosowane definicje (rozdział 1). Kolejne cyfry 1xx oznaczają opis wymagań adresowanych do konkretnej funkcji zabezpieczeniowej np. 121 dla zabezpieczeń odległościowych, 187 - dla zabezpieczeń różnicowoprądowych. W artykule omówione zostaną wybrane zagadnienia związane z normą IEC 60255 część 121, dotyczącą zabezpieczeń odległościowych. Ponieważ pewne funkcje zabezpieczeniowe nie wchodzą w skład wymagań standardu (np.: blokada od kołysań mocy, automatyka załącz na zwarcie czy automatyka SPZ), opisane wymagania skupiają się jedynie na samej funkcji odległościowej. Testy zgodnie z wymaganiami normy IEC 60255-121 Oprócz podstawowych definicji oraz używanych oznaczeń norma definiuje dw... więcej»

Nowości w ofercie napędowej firmy Danfoss
Falowniki VLT i VACON przeznaczone do systemów windowych, mobilna aplikacja MyDrive Connect, a także zintegrowany sterownik ruchu IMC to tylko niektóre propozycje z bogatego portfolio światowego lidera w dostarczaniu rozwiązań i technologii dla różnych branż przemysłowych. Aplikacja mobilna MyDrive Connect, dostępna dla systemów iOS oraz Android, służy do uruchamiania i serwisowania napędów VLT HVAC, VLT AQUA oraz VLT AutomationDrive przy użyciu łatwego połączenia za pomocą wstępnie zdefiniowanego uwierzytelniania połączenia indywidualnego opartego na Wi-Fi (IEE 802.11). MyDrive Connect - szybkie uruchomienie napędu VLT Konfiguracja napędu nigdy dotąd nie była tak wygodna, wystarczy się podłączyć. Bezprzewodowy panel zastępuje klasyczny panel LCP. Nie jest wymagane podłączenie przez kabel lub adapter RS-485. Znika więc konieczność ciągłego przełączania się między u... więcej»

Próżniowe wyłączniki generatorowe SN zgodne z normą IEC/IEEE 62271-37-013:2015 dla bloków o mocy do 450 MVA (Marcin Spinczyk)
Polski rynek wyłączników generatorowych SN kilkadziesiąt lat temu został zdominowany rozwiązaniami opartymi na gaszeniu łuku elektrycznego w atmosferze gazu SF6. Produkty te obecne są w wielu polskich elektrowniach i elektrociepłowniach, a większość użytkowników przyzwyczaiło się już do wysokich kosztów obowiązkowych, przeglądów oraz remontów. Konieczność stałego monitorowania stanu styków, szczelności, temperatury oraz codziennej eksploatacji urządzeń z produktami rozpadu gazu SF6 w wielu przypadkach zaczyna jednak budzić wątpliwości i motywuje użytkowników do rozważenia wymiany wyeksploatowanych urządzeń na nowocześniejsze. Biorąc pod uwagę ww. informacje, w niniejszym artykule chcielibyśmy omówić korzystną, pod względem technicznym i ekonomicznym, alternatywę dla dotychczas stosowanej na naszym rynku technologii wyłączników z gazem SF6. Wyłączniki generatorowe są urządzeniami pełniącymi w sieci elektroenergetycznej bardzo ważną rolę. Zapewniają bezpieczną pracę całego układu wyprowadzenia moc... więcej»

2018-8

zeszyt-5591-wiadomosci-elektrotechniczne-2018-8.html

 
W numerze m.in.:
Analiza prawna i ekonomiczna efektywności eksploatacji mikroinstalacji fotowoltaicznej DOI:10.15199/74.2018.8.2
(Anna Zielińska, Andrzej Bień)

Technologie wytwarzania energii elektrycznej z energii słonecznej znane są od dziesięcioleci, swoich zwolenników i sceptyków miały od zawsze. Ważny jest jednak fakt, że w ostatnich latach zainteresowanie odnawialnymi źródłami energii, w tym fotowoltaiki wyraźnie wzrosło. Wpływ na to bezwzględnie mają: malejące ceny instalacji fotowoltaicznych, a rosnące ceny energii z sieci, zwiększenie efektywności konwersji energii słonecznej, uwarunkowania prawne oraz fakt, że Polski sektor energetyczny oparty jest głównie na węglu, co wiąże się z emisją szkodliwych gazów (głównie CO2) [7]. Rozwój technologii fotowoltaicznych jest więc ważny w wielu aspektach, jednak inwestorzy sektora gospodarstw prywatnych najbardziej skupiają się na ekonomicznych i finansowych wskaźnikach inwestycji. Upatrując w nich formę oszczędności w domowym budżecie. Proces przyłączania mikroinstalacji do sieci Jak podaje Urząd Regulacji Energetyki, największy przyrost mocy zainstalowanej z instalacji wykorzystujących promieniowanie słoneczne, w porównaniu z latami ubiegłymi odnotowano w 2015 r., w porównaniu z 2014 r. zanotowano ponad siedmiokrotny przyrost liczby instalacji fotowoltaicznych. Z najnowszych danych URE (tab.) na koniec I kwartału 2018 r., moc zainstalowana w elektrowniach słonecznych wynosiła ok. 110,56 MW. Tak szybki rozwój fotowoltaiki nastąpił dzięki rozporządzeniom prawnym, które to zgodnie z Ustawą z 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii [10], miały wprowadzić taryfy gwarantowane dla właścicieli najmniejszych systemów oraz ułatwienia prawne związane z przyłączeniem instalacji do sieci elektroenergetycznej. Zgodnie z Prawem budowlanym pozwolenie na budowę oraz zgłoszenie nie jest wymagane w przypadku wykonywania robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń na obiektach budowlanych. Prawo energetyczne informuje również, że mikroinstalacje przyłącza się do sieci elektroenergetycznej jedynie na podstawie zgłoszenia, co więce... więcej»

Geoelektromagnetyzm skał DOI:10.15199/74.2018.8.3
(Stefan Gierlotka)

Magnetyzm znany był ludziom od dawna. Zwrócili oni uwagę na dziwne kamienie przyciągające żelazo. Były to, jak się później okazało, rudy magnetytu. Przed czterema czy pięcioma tysiącami lat w Chinach dzięki magnetytowi sporządzono pierwszy kompas. W Europie prymitywnymi kompasami zaczęli posługiwać się Wenecjanie w XII w. W niespełna sto lat później żeglarze zwrócili uwagę na fakt, że namagnesowana igła nie wskazuje dokładnie kierunku północnego bieguna geograficznego. W 1492 r. Columbus podczas swej podróży przez Ocean Atlantycki stwierdził, że odchylenia te są niejednakowe dla różnych punktów globu ziemskiego. Wielu żeglarzy w miarę posuwania się na północ obserwowało coraz większą różnicę między wskazaniami igły kompasu a kierunkiem bieguna północnego. Pole geomagnetyczne Ziemi Jeśli igłę magnetyczną zawiesić na osi poziomej, ustawi się ona pod pewnym kątem do horyzontu, zwanym inklinacją. Im dalej będziemy się przesuwać na północ, tym inklinacja będzie większa. Miejsce, w którym igła ustawi się prostopadle do powierzchni ziemi, nazwano biegunem magnetycznym. Pole magnetyczne Ziemi wytwarzane jest przez prąd wirowy płynący w jej płynnym jądrze. Teoria ta, oparta na dynamie magnetohydrodynamicznym, działa na zasadzie prądnicy przekształcającej energię kinetyczną ruchomych części w pole magnetyczne i elektryczne. W prądnicy ruchomymi częściami są wirujące zwoje drutu, zaś w przypadku planety jest to przewodzący, płynny ośrodek. Taką funkcję w jądrze ziemi spełniają przestrzenie roztopionego żelaza. Struktura wewnętrzna Ziemi składa się z trzech elementów: skorupy, płaszcza i jądra. Skorupa jest cienką twardą powłoką zewnętrzną, na której żyjemy. Grubość skorupy ziemskiej sięga do głębokości 10 km pod oceanami i ok. 30 km pod kontynentami. Pod skorupą znajduje się płaszcz Ziemi o grubości ok. 2900 km. Skały płaszcza różnią się od skał skorupy większą gęstością. Pod wpływem znacznych ciśnień minerały zmieniają swą strukturę ... więcej»

Konferencje naukowo-techniczne Oddziału Poznańskiego SEP podczas targów EXPOPOWER 2018 (Ryszard Niewiedział)
Oddział Poznański Stowarzyszenia Elektryków Polskich im. prof. Józefa Węglarza był tradycyjnie głównym organizatorem dwóch konferencji naukowo-technicznych podczas Międzynarodowych Targów Energetyki EXPOPOWER 2018 w Poznaniu: "Technika świetlna 2018" (24 kwietnia 2018 r.), "Stacje elektroenergetyczne 2018" (25 kwietnia 2018 r.). Obie konferencje odbywały się pod patronatem medialnym Wiadomości Elektrotechnicznych, SPEKTRUM - Biuletynu Organizacyjnego i Naukowo-Technicznego SEP oraz INPE - Miesięcznika Stowarzyszenia Elektryków Polskich.Technika świetlna 2018 W dniu 24 kwietnia 2018 r. odbyła się IX Konferencja Naukowo- Techniczna z cyklu "Bezpieczeństwo i energooszczędność w oświetleniu" Technika świetlna 2018 pod patronatem Polskiego Komitetu Oświetleniowego SEP oraz Związku Producentów Sprzętu Oświetleniowego POL-Lighting. Głównym organizatorem był Oddział Poznański Stowarzyszenia Elektryków Polskich, natomiast współorganizatorami konferencji byli Wydział Elektryczny Politechniki Poznańskiej, Wielkopolska Okręgowa Izba Inżynierów Budownictwa i Międzynarodowe Targi Poznańskie. Radzie Programowej IX Konferencji przewodniczył dr hab. inż. Krzysztof Wandachowicz z Politechniki Poznańskiej. Ponadto w skład Rady Programow... więcej»

XXXVIII Walny Zjazd Delegatów SEP w Poznaniu "Elektryka, Edukacja, Przemysł" (Krzysztof Woliński)
W dniach od 21 do 24 czerwca 2018 r. w Poznaniu obradował Walny Zjazd Delegatów Stowarzyszenia Elektryków Polskich. Obrady odbyły się na terenie Międzynarodowych Targów Poznańskich. Poznań po raz piąty gościł polskich elektryków na Walnym Zjeździe. Partnerem Strategicznym XXXVIII Walnego Zjazdu Delegatów SEP była ENEA SA. WZD jest najważniejszym wydarzeniem w życiu Stowarzyszenia i odbywa się cyklicznie co cztery lata. Podstawowym celem Zjazdu jest podsumowanie działalności SEP w mijającej kadencji, wybór nowych władz i organów Stowarzyszenia oraz nakreślenie kierunków działania na kolejne kadencje. W Zjeździe wzięło udział 210 delegatów, 20 członków honorowych oraz 4 członków wspierających.W przeddzień Zjazdu uczestnicy złożyli kwiaty pod pomnikiem Poległych Elektryków i Energetyków, znajdującym się przed siedzibą ENEA Operator. Wieczorem w Katedrze Poznańskiej na Ostrowie Tumskim w intencji elektryków została odprawiona msza św. przez abp Stanisława Gądeckiego, metropolitę poznańskiego, przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski. Dzień zakończył się spotkaniem ustępujących władz statutowych i prezesów Oddziałów SEP oraz kolacją dla delegatów WZD w salach Hotelu IKAR. Pierwszy dzień Zjazdu otworzył ustępujący prezes SEP - dr inż. Piotr Szymczak. Wprowadzony został uroczyście sztandar SEP i odegrano hymn państwowy. Obrady Zjazdu prowadził kol. Sławomir Cieślik (O. Bydgoski). W prezydium Zjazdu zasiedli kol.kol.: Aleksandra Rakowska (O. Poznański), Stefan Mazurkiewicz (O. Szczeciński), Zuzanna Szumichora (O. Gdański), Jan Pytlarz (O. Wrocławski). Uczestnicy Zjazdu uczcili chwilą ciszy zmarłych członków SEP. Podczas obrad Zjazdu pracował... więcej»

Gabriel Sokolnicki - 140. rocznicę urodzin (Jerzy Hickiewicz, Piotr Rataj, Przemysław Sadłowski)
Gabriel Michał Romuald Sokolnicki urodził się 7 lutego 1877 r. w Kaszewach Kościelnych w powiecie kutnowskim (wówczas Królestwo Polskie). W ubiegłym 2017 r. minęła jego 140. rocznica urodzin. Jego ojcem był ziemianin Zenon Sokolnicki, a matką Natalia ze Stępowskich. Był starszym bratem historyka i dyplomaty Michała (1880-1967). Rodzina Sokolnickich kultywowała wielkie tradycje patriotyczne.Bratem pradziadka Gabriela był Michał Sokolnicki (1760-1816), inżynier wojskowy, generał Księstwa Warszawskiego. Gabriel Sokolnicki ożenił się w 1904 r. z Marią Stattler (1881-1969), z którą miał troje dzieci: Zofię, Annę i Stefana. Młody Gabriel naukę podstawową odebrał w domu. W 1888 r. wstąpił do Wyższej Szkoły Rzemieślniczej w Łodzi, działającej na prawach szkoły realnej, którą ukończył w roku 1894. Studia wyższe odbył w latach 1895-1900 na Politechnice w Darmstadcie (Großherzogliche Technische Hochschule zu Darmstadt) na Wydziale Elektrotechnicznym. Od 15 sierpnia do 15 października 1896 r. odbył praktykę w fabryce Lilpop, Rau&Loewenstein w Warszawie. W trakcie studiów rozpoczął działalność w Związku Młodzieży Polskiej ZET i był organizatorem ZET-u w Darmstadcie. W 1899 r. wziął udział w zjeździe Zjednoczenia Towarzystw Młodzieży Polskiej Zagranicą w Zurychu. Był wówczas sympatykiem Narodowej Demokracji. W 1900 r. zdobył dyplom inżyniera elektryka na podstawie pracy "Ueber die Methoden zur Untersuchung von Wechselstromtransformatoren und Wechselstrommotoren" ("O metodzie badania transformatorów i motorów prądu zmiennego"). Praca w Warszawie, przenosiny do Lwowa, asystentura Po powrocie ze studiów zamieszkał na krótko w Warszawie, gdzie kontynuował swoją działalność w ZET, w 1901 r. został także członkiem Ligi Narodowej. W Warszawie (w latach 1900-1901) był zatrudniony jako inżynier w biurze konsultacyjnym. W maju 1901 r. wygłosił na posiedzeniu Sekcji Technicznej Warszawskiego Oddziału Towarzystwa Popierania Przemysłu i Handlu odczy... więcej»

2018-7

zeszyt-5566-wiadomosci-elektrotechniczne-2018-7.html

 
W numerze m.in.:
Dynamiczne modele stałoprądowego łącza B2B do badań zakłóceń niesymetrycznych - studium przypadku dla LitPol Link DOI:10.15199/74.2018.7.1
(Adrian Halinka, Piotr Rzepka, Paweł Sowa, Mateusz Szablicki)

Stałoprądowe łącze Back-to-Back (B2B1)) w uproszczeniu to kompaktowe łącze (wstawka) prądu stałego (HVDC - High Voltage Direct Current), które wykorzystuje się zwykle do połączenia systemów elektroenergetycznych pracujących niesynchronicznie. 1) Łącze B2B - wstawka stałoprądowa, której przekształtniki AC-DC-AC są zlokalizowane w jednym miejscu, łącze B2B nie służy do realizacji przesyłu mocy na duże odległości. Prof. dr hab. inż. Adrian Halinka, dr inż. Piotr Rzepka (piotr.rzepka@polsl.pl), prof. dr hab. inż. Paweł Sowa, dr inż. Mateusz Szablicki - Instytut Elektroenergetyki i Sterowania Układów Politechniki Śląskiej 4 Rok LXXXVI 2018 nr 7 ANALIZY - BADANIA - PRZEGLĄDY Układy tego typu cechują się możliwością precyzyjnej kontroli przepływów mocy, pozwalając na ściśle określoną wymianę handlową jak i kontrolowaną korektę bilansu mocy w sytuacjach awaryjnych w systemie elektroenergetycznym (SEE). Układy HVDC już od kilkudziesięciu lat są wykorzystywane w SEE. W ostatniej dekadzie odnotowano jednak znaczący wzrost liczby łączy prądu stałego. Jest to spowodowane głównie czynnikami związanymi z: ● rozwojem i ugruntowaniem się technologii łączy prądu stałego - systematyczny rozwój technologii półprzewodnikowych elementów mocy, pojawienie się nowych topologii przekształtników wielopoziomowych, wzrost niezawodności, znaczne obniżenie kosztów produkcji i serwisu [3], ● zmianą sektora wytwórczego systemów elektroenergetycznych - coraz większe nasycenie sektora wytwórczego SEE odnawialnymi źródłami energii (w tym morskimi farmami wiatrowymi, które z założenia wymagają stosowania układów stałoprądowych do wyprowadzenia mocy), wzrostem znaczenia rynku energii niejednokrotnie zwiększającym wymagane odległości przesyłu mocy, pojawiającymi się problemami z wymuszaniem odpowiednich przepływów mocy oraz kwestią zmieniającej się stabilności SEE na skutek wypierania klasycznych jednostek wytwórczych przez źródła niestabilne (np. ... więcej»

ABB Ability EDCS - innowacyjny system monitoringu przepływu energii w rozdzielnicach niskiego napięcia DOI:10.15199/74.2018.7.4
(Dariusz Antosiuk)

ABB Ability™ Electrical Distribution Control System wykorzystuje możliwości gromadzenia, przetwarzania i przechowywania danych, jakie zapewnia platforma chmury, która została opracowana przez ABB wspólnie z firmą Microsoft w celu zwiększenia wydajności i gwarancji najwyższej niezawodności i bezpieczeństwa. System przetwarza dane z urządzeń elektrycznych zainstalowanych na obiekcie, aby analizować i otrzymywać zalecenia dotyczące optymalizacji wydajności układu elektrycznego. Umożliwia on zdalne monitorowanie zużycia energii elektrycznej i jej kosztów, ułatwiając i przyspieszając w... więcej»

Nowe rozwiązania techniczne w rozdzielnicach produkcji ELEKTROBUDOWY DOI:10.15199/74.2018.7.3
(Stanisław Wapniarski)

System przesyłu i dystrybucji energii elektrycznej w Polsce od wielu lat był niedoinwestowany. Skutkiem takiego zaniedbania jest częściowa degradacja stanu technicznego linii, stacji i urządzeń elektroenergetycznych, co powoduje zmniejszenie tempa rozwoju kraju i pogorszenie bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej. Polscy operatorzy sieci oraz dystrybutorzy energii elektrycznej muszą sprostać wyzwaniom wynikającym nie tylko ze spodziewanego wzrostu zapotrzebowania na energię elektryczną, lecz także z faktu że coraz większy udział w polskim rynku odbiorców energii mają małe i średnie przedsiębiorstwa oraz następuje wzrost zużycia energii przez odbiorców komercyjnych. W Polsce powstaje również coraz więcej odnawialnych źródeł energii o rozproszonej lokalizacji, które potrzebują dostępu do sprawnej sieci dystrybucji energii z wchodzącymi w ich skład nowoczesnymi rozdzielniami. W związku z powyższym istnieje konieczność opracowywania nowych i doskonalenia istniejących rozwiązań konstrukcyjnych urządzeń zasilających i rozdzielczych. Wręcz niezbędne staje się dzisiaj wprowadzanie na rynek rozwiązań mających coraz wyższe parametry techniczne, wysoką niezawodność i wyposażenie w systemy zdalnej diagnostyki i monitorowania stanu pracy. ELEKTROBUDOWA jest krajowym liderem w produkcji rozdzielnic średniego napięcia, produkującym prefabrykowane rozdzielnice w obudowach metalowych od początku lat 70. ub.w. Firma od kilkudziesięciu już lat specjalizuje się w produkcji rozdzielnic przeznaczonych do pierwotnego rozdziału energii. Minione dziesięciolecia były okresem: bezustannego zwiększenia poziomu technicznego rozdzielnic, ich technicznych parametrów, rozbudowy asortymentu produkcyjnego. W połowie lat 80. podjęto decyzję o skonstruowaniu pierwszych łukoochronnych, dwuczłonowych i przedziałowych rozdzielnic średnich napięć - zgodnych z wprowadzoną w 1981 r. przełomową normą IEC 298. Spółka w sposób ciągły monitoruje potrzeby rynku i kli... więcej»

Seminarium szkoleniowe "Nowoczesne technologie w stacjach i sieciach elektroenergetycznych" ELSEP 2018 (Krzysztof Woliński)
17 maja 2018 r., jak co roku, w Auli Wydziału Elektrycznego Politechniki Białostockiej odbyło się XVI już seminarium szkoleniowe kadry inżynieryjno-technicznej poświęcone zagadnieniom eksploatacji urządzeń, instalacji i sieci elektroenergetycznych. Organizatorami seminarium byli: Komisja Szkoleniowa Oddziału Białostockiego SEP, PGE Dystrybucja, Wydział Elektryczny Politechniki Białostockiej oraz Podlaska Okręgowa Izba Inżynierów Budownictwa (POIIB). Patronat honorowy sprawował JM Rektor Politechniki Białostockiej - prof. dr hab. inż. Lech Dzienis. W seminarium wzięło udział ok. 250 osób, które reprezentowały szerokie grono elektryków z terenów województwa podlaskiego, warmińsko-mazurskiego i mazowieckiego oraz zaproszeni goście. W zorganizowanej części wystawienniczej wzięło udział kilkanaście firm prezentujących swoje wyroby oraz najnowsze rozwiązania w energetyce i przemyśle. Uczestników, sponsorów oraz zaproszonych gości powitali: prezes Oddziału Białostock... więcej»

Międzynarodowy Dzień Elektryka 2018 (Krzysztof Woliński)
Uroczystości centralne tegorocznego MDE odbyły się w Instytucie Elektrotechniki w Międzylesiu 8 czerwca 2018 r. Organizatorami obchodów byli: Stowarzyszenie Elektryków Polskich z prezesem Piotrem Szymczakiem, Instytut Elektrotechniki z dyrektorem Tomaszem Błażejczykiem, Oddział Warszawski SEP z prezesem Ryszardem Marcińczakiem. Tematem wiodącym obrad była elektromobilność. Otwarcia obrad i powitania uczestników dokonali: prezes SEP - Piotr Szymczak, dyre... więcej»

2018-6

zeszyt-5538-wiadomosci-elektrotechniczne-2018-6.html

 
W numerze m.in.:
Drony pomagają w czasie katastrof, w poszukiwaniach oraz ratownictwie
Namuduri K.: When Disaster Strikes, Flying Cell Towers Could Aid Search and Rescue. Base stations carried by drones would form an ad hoc network and connect first responders. IEEE Spectrum 2017 September. Opracował - Witold Bobrowski. Kiedy w południowo-wschodni Teksas uderzył huragan Harvey, gwałtowne wiatry i deszcz niemal zniszczyły sieć telekomunikacyjną w hrabstwie Aransas, które leżało bezpośrednio na ścieżce burzy. Według raportu PDF (Portable Document Format), Federalnej Komisji Łączności (Federal Communications Commission), tylko jedna wieża łączności komórkowej z 19 - nadal działała następnego dnia. Gdy po sztormie nadciągnął deszcz, 85% wież komórkowych w pobliskich powiatach Refugio i Calhoun przestało działać. Przed burzą obsługa sieci bezprzewodowych podjęła staranne przygotowania i napełniła paliwem zapasowe generatory stacjonujących oddziałów reagujących. Ostatecznie nie udało się utrzymać większości wież komórkowych - Federalna Komisja Łączności (FCC - Federal Communications Commission) szacuje, że ok. 5% wież komórkowych w oficjalnym obszarze katastrofy nie funkcjonowało. Trzy hrabstwa - Aransas, Refugio i Calhoun - znajdujące się w epicentrum huraganu miały obowiązkowy nakaz ewakuacji, kiedy huragan uderzy w ląd. Mimo to, każdy kto pozostał w okolicy oraz pierwsi rzeczoznawcy, szacując szkody, nie liczyli na niezawodność usług sieci komórkowych w tym krytycznym momencie. Jednak jest lepszy sposób komunikacji. Ratownicy mogą użyć dronów, aby wysłać tymczasowe bazowe stacje telekomunikacyjne, działające w powietrzu. Dzięki temu systemowi rzeczoznawcy z każdej agencji mogli dzielić się informacjami, zdjęciami i filmami z toczących się wydarzeń. Rząd Stanów Zjednoczonych opisał nawet zalety takiego podejścia w 2011 r., ale ta idea nigdy dotychczas nie została zrealizowana. Jedną z przyczyn jest to, że nadal nie ma komercyjnego systemu wykorzystującego drony w celu komunikacji w sytuacjach kat... więcej»

O niektórych rozwiązaniach chińskich wytwórców urządzeń EAZ DOI:10.15199/74.2018.6.11
(Piotr Olszowiec)

Urządzenia elektroenergetycznej automatyki zabezpieczeniowej (EAZ) produkcji chińskiej są w naszym kraju praktycznie nieznane. Warto zatem zaznajomić się z niektórymi nowatorskimi rozwiązaniami opracowanymi i stosowanymi w energetyce Państwa Środka. W artykule dokonano skrótowego przeglądu osiągnięć chińskich projektantów i konstruktorów na przykładzie zespołów automatyki zabezpieczeniowej bloku generator - transformator (typu PCS-985B) produkcji firmy NR Electric Co. Ltd. - lidera na tamtejszym rynku urządzeń EAZ. Na szczególne wyróżnienie zasługuje innowacyjna metoda poprawy czułości wykrywania zwarć, która została zaimplementowana w rozmaitych funkcjach zabezpieczeniowych wspomnianego wytwórcy. Metoda wykrywania zwarć niskoprądowych Metoda, określana skrótem DPFC (Deviation of Power Frequency Component) [1], jest przeznaczona do wykrywania zwarć o stosunkowo niewielkich prądach, nieodbiegających znacznie od prądów obciążenia występujących w stanie bezzakłóceniowym. Algorytmy działania funkcji wg tej metody posługują się nie faktycznymi prądami zwarcia, lecz ich przyrostami względem wartości w stanie przedzakłóceniowym. Istotę tego sposobu można objaśnić na przykładzie zabezpieczenia różnicowego linii zasilanej jednostronnie w przypadku zwarcia trójfazowego (rys. 1). W stanie przedzakłóceniowym (indeks pz) przez strefę chronioną (czyli linię L) przepływa prąd Iobc.pz. Prąd hamowania zabezpieczenia różnicowego wynosi Ih-pz = (Ih1-pz + Ih2-pz )/2 = Iobc/n, a prąd różnicowy Ir-pz = 0. Po wystąpieniu zwarcia (indeks z) trójfazowego w strefie chronionej prądy w obwodzie zabezpieczenia wynoszą Ih1-z = (Iobc,z + Iz)/n, Ih2-z = Iobc.z/n, gdzie Iobc.z jest prądem obciążenia płynącym w czasie zwarcia. W ogólnym przypadku przyjmuje się, że Iobc.pz ≠ Iobc.z. Zatem Ih-z = ( Ih1-z + Ih2-z)/2 = (Iobc.z + 0,5Iz)/n, Ir-z = Ih1-z - Ih2-z = Iz/n. Natomiast przyrosty prądu hamowania i różnicowego w stosunku do stanu przedzakłóceniowego ... więcej»

Międzynarodowe Targi Energetyki EXPOPOWER 2018 (Krzysztof Woliński)
Międzynarodowe Targi Energetyki EXPOPOWER oraz Międzynarodowe Targi Energii Odnawialnej GreenPOWER odbyły się w Poznaniu w dniach 23-26 kwietnia 2018 r. Równolegle odbywały się: Międzynarodowe Targi Instalacyjne INSTALACJE, Międzynarodowe Targi Zabezpieczeń SECUREX oraz Międzynarodowe Targi Ochrony Pracy, Pożar... więcej»

Wystąpienie prezesa SEP Piotra Szymczaka podczas inauguracji konferencji "Budowa elektrowni jądrowej - technologia, finansowanie, bezpieczeństwo i zarządzanie projektem" (23 kwietnia 2018 r., Poznań, EXPOPOWER, MTP)
Szanowny Panie Przewodniczący, Szanowni Państwo, Drodzy Goście, Koleżanki i Koledzy, Wiemy wszyscy, że energia elektryczna warunkuje możliwości rozwoju cywilizacji technicznej zarówno w skali globalnej, jak i lokalnej. Dostrzegając wagę tej problematyki Stowarzyszenie Elektryków Polskich, założone w 1919 r. - mamy 99 lat i został rok do 100-lecia - podejmowało na przestrzeni lat szereg działań na rzecz rozwoju polskiej energetyki. Niezwykle ważnym wydarzeniem w ostatnim czasie był zorganizowany w dniach 1-2 grudnia 2014 r. II Kongres Elektryki Polskiej. Kongres podjął decyzję o przygotowaniu raportu "Energia elektryczna dla pokoleń". Ten dokument pokongresowy został zaprezentowany podczas debaty podsumowującej II KEP 11 kwietnia 20... więcej»

Rozmowa z kandydatem na prezesa SEP - Piotrem Szymczakiem (Krzysztof Waldemar Woliński)
Z satysfakcją przyjąłem nominację Członków Honorowych SEP do pełnienia przeze mnie funkcji prezesa SEP w następnej kadencji. Ale jeszcze bardziej cieszy mnie poparcie w wyborach młodych elektryków. Z Piotrem Szymczakiem, prezesem Stowarzyszenia Elektryków Polskich w kadencji 2014-2018, rozmawiał Krzysztof Waldemar Woliński - redaktor naczelny miesięcznika Wiadomości Elektrotechniczne. Dobiega końca pierwsza kadencja pełnienia funkcji prezesa SEP. Jaki był SEP, kiedy Kolega zaczynał jako prezes? Pierwszą kadencję w roli prezesa SEP odebrałem jako legitymację do wprowadzenia zmian programowych w Stowarzyszeniu i organizacyjnych w Biurze SEP, wprowadzenia transparentnych zasad działania organów, zakończenia sporów pomiędzy członkami w myśl zasady "SEP - Stowarzyszeniem Przyjaciół". Wybór nie tylko dał mi osobistą satysfakcję, ale również siłę do koordynowania działań naszego Stowarzyszenia, w którym funkcjonuje przecież ponad 23 tys. członków, zgromadzonych w blisko 100 jednostkach organizacyjnych, w tym w 50 Oddziałach. Obejmując stanowisko prezesa SEP, uważałem, że powinniśmy budować mocną pozycję w strukturach demokratycznego państwa, włączyć się w rozwój polskiego przemysłu, promować rozwiązania techniczne, ale jednocześnie powinniśmy się bronić przed zbyt mocnym zbiurokratyzowaniem, "zurzędniczeniem". Na początku kadencji spotkałem się z wieloma problemami, które zostały wcześniej poruszone na Walnym Zjeździe Delegatów w Szczecinie i następnie zostały przedstawione w tzw. "Raporcie Otwarcia". Dokument jest wnikliwą diagnozą sytuacji SEP na początku kadencji. Ujawnił niepokojące zjawiska związane z naszą organizacją. Pracowaliśmy nad nim społecznie, sami - bez angażowania zewnętrznych firm audytorskich. Zajęło nam to trochę czasu, ponieważ chcieliśmy, żeby był on rzetelny. Wypływające wnioski wdrażaliśmy od razu, nie czekając na końcowe przyjęcie dokumentu. Udało się? Przez ostatnie cztery lata SEP utrzymało pozycję lidera... więcej»

2018-5

zeszyt-5501-wiadomosci-elektrotechniczne-2018-5.html

 
W numerze m.in.:
Aktualne potrzeby eksploatacyjne sieci i urządzeń SN- nowe zadania zespołów automatyki zabezpieczeniowej DOI:10.15199/74.2018.5.3
(Dariusz Sajewicz, Mariusz Radziszewski)

Zakłócenia w systemie elektroenergetycznym to niekorzystny stan pracy, charakteryzujący się powstaniem warunków uniemożliwiających normalną pracę poszczególnych urządzeń wytwórczych, przesyłowo-rozdzielczych oraz po stronie odbiorców finalnych (przemysł). Zagrożenia to jedno z rodzajów zakłóceń, które mogą być czasowo tolerowane, jednak powinny być sygnalizowane obsłudze w celu usunięcia przyczyny zagrożenia przed upływem dopuszczalnego czasu trwania zakłócenia. Mogą to być np.: przeciążenia ruchowe, zmiany parametrów jakościowych dostarczanej energii elektrycznej, zjawisko ferrorezonansu. Znajomość zjawisk zachodzących podczas zakłóceń w systemie elektroenergetycznym uświadamia sens stosowania elektroenergetycznej automatyki zabezpieczeniowej oraz umożliwia zrozumienie wzajemnych powiązań pomiędzy urządzeniem zabezpieczającym a chronionym obiektem. Podstawowe funkcje elektroenergetycznej automatyki zabezpieczeniowej to: eliminowanie zakłóceń (funkcja realizowana przez automatykę zabezpieczeniową), zapewnienie odpowiednich parametrów dostarczanej energii (realizowane przez automatykę regulacyjną) oraz utrzymanie ciągłości dostawy energii (dzięki automatyce łączeniowej). Najnowsza generacja urządzeń elektroenergetycznej automatyki zabezpieczeniowej pozwala znacznie poszerzyć dostęp i wiedzę o bieżącym stanie chronionego obiektu przez diagnostykę aparatury łączeniowej (wyłączniki mocy) jak też chronionych obiektów (silników, transformatorów, linii), kontrolne pomiary energii, mocy i innych parametrów pomocnych w bilansowaniu energii oraz rejestrację i analizę jakości energii elektrycznej. W artykule przedstawiono zagrożenia występujące w pracy sieci i urządzeń SN w postaci: przeciążeń ruchowych, pogorszenia parametrów jakościowych energii elektrycznej w wyniku występowania wyższych harmonicznych oraz zjawiska ferrorezonansu. Omówiono przyczyny występowania i skutki tych zagrożeń dla chronionych obiektów oraz zaproponowano śro... więcej»

Nowoczesne metody układania kabli elektroenergetycznych DOI:10.15199/74.2018.5.5
(Lesław Kwidziński)

Zmiany w różnych obszarach naszego życia są nieuniknione, wynikają z potrzeb, aspiracji lub z konieczności. W czasie, gdy stawiamy sobie wyzwanie zdecydowanego zwiększenia udziału linii kablowych w sieciach energetycznych średniego napięcia, w tym w obszarze leśnym, jesteśmy przekonani, że musi nastąpić również rewolucja w metodach układania kabli energetycznych. Przyczyny wdrażania innowacyjnych metod Odpowiedź na pytanie, dlaczego powinny nastąpić zmiany, można znaleźć w danych statystycznych "Rocznika Demograficznego 2017" oraz "Atlasu demograficznego Polski" wydanego w listopadzie 2017 r. przez Główny Urząd Statystyczny. W roku 2016 ludność w Polsce wynosiła 38 433 tys., w tym w wieku produkcyjnym 23 768 tys. Mediana wieku ludności wynosiła nieco ponad 40 lat. GUS przewiduje, że w 2030 r. będzie nas o ponad 1 mln mieszkańców mniej, czyli ok 37 185 tys. Z analizy wykresów można stwierdzić, że liczba ludności w wieku produkcyjnym spadnie niestety o ponad 2 mln, a mediana wieku ludności wzrośnie do ponad 46 lat. Brak pracowników oraz przewidywane zmiany w prawie pracy spowodują znaczne zwiększenie kosztów pracy. Pracownicy w sposób naturalny będą przesuwać się do segmentu usług najlepiej opłacanych. W związku z tym koszt pracy w zakresie usług budowlanych w energetyce będzie również szybko rosnąć i trend ten jest już nieodwracalny. W przyszłości nie tylko wysoki koszt, ale przede wszystkim brak wykwalifikowanych pracowników spowoduje, że będzie trzeba wprowadzać innowacyjne technologie, m.in. takie jak mechaniczne układanie kabli energetycznych metodą płużenia. Metoda płużenia - bariery do usunięcia Mechaniczne układanie kabli energetycznych metodą płużenia, czyli metodą bezwykopową, można podzielić na dwa rodzaje ze względu na wykorzystywane maszyny - metoda płużenia pługiem wibracyjnym i pługiem ciągnionym. Metody te stosowane z różnym powodzeniem w wielu krajach, w Polsce prawie w ogóle, z wyjątkiem instalacji dla farm... więcej»

U progu rewolucji w podejściu do uziemień w energetyce - czyli jak czynnik czysto biznesowy wymusza zmiany w podejściu do rozumienia istoty uziemień DOI:10.15199/74.2018.5.4
(Janusz Budniok)

Doświadczenia wieku XIX i XX to dobór systemów uziemiających do potrzeb metodą prób i błędów. W początkowej fazie rozwoju energetyki (XIX w. i pierwsze dekady XX w.) uziemienia wykonywano ze stali czarnej. Drugim używanym materiałem była czysta miedź. Pierwsze pokrycia przewodnika stalowego podwyższające odporność na korozję pojawiły się w pierwszej połowie XIX w., a upowszechnienie procesu cynkowania przez rewolucyjną zmianę technologiczną zaproponowaną przez prof. Tadeusza Sendzimira w latach 20. XX w. wzmocniło trend zabezpieczania stali czarnej za pomocą powłoki cynkowej. Różnice w czasie eksploatacji stali czarnej a stali ocynkowanej pokazują, jak ważnym parametrem w eksploatacji części uziemiających jest trwałość produktu i odporność na degradację podczas eksploatacji. Wybrany kierunek podwyższania odporności korozyjnej dał impuls do poszukiwania jeszcze innych pokryć zabezpieczających przewodniki. I tak, stosowano i stosuje się do dziś cynkowanie ogniowe, elektrolityczne czy termodyfuzyjne. Cynkowanie elektrolityczne i termodyfuzyjne ze względu na cienką pokrywę cynku nie są rekomendowane na uziemienia. Stosuje się także miedziowanie elektrolityczne i zbiera się doświadczenia w miedziowaniu ogniowym. Innym używanym pokryciem zwiększającym odporność na korozję przewodnika rodzimego wykonanego z miedzi - jest cynowanie lub srebrzenie. Technologie te nie mają bezpośredniego zastosowania w uziemieniach. Na rynku europejskim można znaleźć również poprawną technicznie stal ołowiowaną, jednak rygorystyczne zapisy dotyczące ochrony środowiska wykluczają możliwość jej użycia. Na uziemienia zaczęto stosować również stale z rodziny nierdzewnych z dużą zawartością c... więcej»

AUTOMATICON 2018 Automatyka, Pomiary, Elektronika (Krzysztof Woliński)
W dniach od 20 do 23 marca 2018 r. w Warszawskim Centrum EXPO XXI odbyły się XXIV Międzynarodowe Targi Automatyki i Pomiarów. Organizatorami targów były: Przemysłowy Instytut Automatyki i Pomiarów PIAP oraz MVM. Patronat honorowy sprawowali: Ministerstwo Przedsiębiorczości i Technologii, M... więcej»

Propozycja modyfikacji zasad pomiaru napięć rażeniowych przy słupach linii napowietrznych DOI:10.15199/74.2018.5.8
(Witold Hoppel)

Pomiar napięcia dotykowego rażeniowego jest najpewniejszym kryterium oceny środków ochrony przeciwporażeniowej przy uszkodzeniu w urządzeniach elektrycznych o napięciu znamionowym powyżej 1 kV. To założenie dotyczy także oceny wspomnianych środków przy słupach linii napowietrznych o napięciu 110 kV i wyższym oraz linii średnich napięć w sieciach z punktem neutralnym uziemionym przez rezystor. Nie wymieniono wyżej słupów linii napowietrznych w sieciach o izolowanym punkcie neutralnym ani w sieciach skompensowanych, ponieważ norma PN-EN 50341-1:2013 [8] dopuszcza w nich przekroczenie dopuszczalnych napięć dotykowych, pod warunkiem zastosowania zabezpieczeń ziemnozwarciowych powodujących pewne wyłączenie zwarcia doziemnego. Ta kwestia była dokładnie omówiona w publikacji [2]. Niniejszy artykuł został wywołany dwiema wątpliwościami: - Jak oceniać zagrożenie porażeniowe przy słupach przewodzących pokrytych atestowanymi powłokami elektroizolacyjnymi? - Dlaczego przy projektowaniu uziemień slupów rozróżnia się miejsca, w których ludzie przebywają w obuwiu i takie, gdzie mogą przebywać boso, a następnie pomiary sprawdzające stan ochrony wykonuje się wszędzie jednakowo, bez uwzględnienia wspomnianej okoliczności? Autor uważa, że wymagania w zakresie ochrony przeciwporażeniowej przy uszkodzeniu w przypadku słupów linii napowietrznych są niepotrzebnie zaostrzane. Przez dziesiątki lat w Polsce nie zdarzył się żaden wypadek porażenia przy słupie linii o dowolnym napięciu, jeśli zwarcie doziemne zostało wyłączone przez zabezpieczenia. To stwierdzenie dotyczy wszelkich linii o napięciu powyżej 1 kV. Stąd pojawia się potrzeba takiej interpretacji norm - w zgodności z ich zapisami - aby nie przesadzać z ostrością wymagań. W niniejszym artykule nie są poruszane problemy związane z wymuszaniem przepływu prądu uziomowego na potrzeby pomiaru napięć rażeniowych, co stanowi osobny ciekawy problem. W treści artykułu ważną kwestią jest właściwa wa... więcej»

2018-4

zeszyt-5483-wiadomosci-elektrotechniczne-2018-4.html

 
W numerze m.in.:
Czas w elektroenergetyce: mili-, mikro-, nanosekundy
Na podstawie artykułu: E. Schweitzer i in. "Millisecond, Microsecond, Nanosecond: What Can We Do With More Precise Time?". Biblioteka Schweitzer Engineering Laboratories Inc. Opracował - Piotr Olszowiec. Czas pomaga porządkować zdarzenia i organizować ludzką działalność. Najdawniejsze źródła czasu opierały się na obserwacjach astronomicznych. Czas bardzo długo był lokalny, bezpośrednio związany z miejscem pomiaru. Dopiero podróże morskie i kolejowe wymusiły globalną standaryzację czasu. W celu synchronizacji zegarów przenoszono z miejsca na miejsce najdokładniejsze źródła czasu. W latach 30. XX w. wykorzystano powszechność dostępu do energii elektrycznej, instalując w wielu amerykańskich domach tzw. zegar Hammonda. Był to miernik czasu oparty na specjalnym mechanizmie napędzanym silnikiem synchronicznym. Oczywiście funkcję dokładnego zegara urządzenie to mogło spełniać pod ... więcej»

WYDAWNICTWA
Środowiska programowania robotów.Wojciech Kaczmarek, Jarosław Panasiuk, Szymon Borys: Środowiska programowania robotów. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2017.We Wstępie autorzy napisali: Szczególną cechą wszystkich robotów, związaną z możliwością elastycznego programowania, jest ich elastyczność. To dzięki programom, zaimplementowanym w pamięci robota, może on realizować różne zadania. (…) Nowoczesne narzędzia komputerowe, pomagają sprostać wyzwaniom produkcyjnym szybko zmieniającej się gospodarki rynkowej, szczególnie w pracy inżynierów. (…) Obecnie przodujący na świecie producenci robotów oferują wirtualne środowiska, które pozwalają nie tylko na programowanie robotów, ale również przeprowadzanie pełnych symulacji z uwzględnieniem cykli pracy kontrolerów. Autorzy prezentują następujące zagadnienia: Wprowadzenie do środowisk do programowania robotów przemysłowych w trybie offline/online - RobotStudio firmy ABB, Roboguide firmy FANUC, K-Roset firmy Kawasami, MELFA WORKS firmy Mitsubishi Electric, KUKA.Sim Pro firmy KUKA, EPSON RC + 7.0 firmy EPSON, RoboSim Pro firmy Comau Robotics, podsumowanie, Opis środowisk do programowania robotów w trybie offline wybranych firm - środowisko RobotStudio firmy ABB, pakiet MELFA WORKS firmy Mitsubishi Electric, środowisko Roboguide firmy FANUC, środowisko KUKA.Sim Pro firmy KUKA, środowisko COSIMIR firmy EF-Robotertechnik GmbH... więcej»

Opóźnienie transmisji danych w sieciach teleinformatycznych energetyki w świetle międzynarodowych norm i raportów technicznych IEC DOI:10.15199/74.2018.4.2
(Jacek Świderski)

Opóźnienia transmisji danych w sieciach teleinformatycznych (szczególnie w sieciach teleinformatycznych energetyki) dzielą się na: opóźnienia propagacji oraz związane z obsługą jednostek danych1). Opóźnienie transmisji danych i jego zmienność Opóźnienie propagacji sygnału reprezentującego przesyłaną jednostkę danych jest związane z rodzajem medium telekomunikacyjnego, za pośrednictwem którego ta jednostka danych jest przesy- 1) Jednostka danych jest ogólnym określeniem, które powyżej warstwy transportowej modelu odniesienia ISO/OSI oznacza wiadomość, w warstwie transportowej reprezentuje segment danych, w warstwie sieciowej tego modelu określa pakiet (datagram), w warstwie łącza danych wiąże się z określeniem ramki (w skrajnym przypadku może oznaczać pojedynczy znak ASCII), a w przypadku warstwy ATM oznacza komórkę. Często jednostkę danych utożsamia się z jednostką danych protokołu (protocol data unit). łana. Na przykład transmisja przy wykorzystaniu łączy radiowych charakteryzuje się opóźnieniem propagacji równym 3 μs/km, natomiast zastosowanie koncentrycznego kabla miedzianego lub światłowodu wiąże się z czasem propagacji równym 5 μs/km. Opóźnienie związane z obsługą jednostek danych jest sumą kilku składowych, tj.: ● opóźnienia przetwarzania danych związanych z szeroko rozumianą obsługą wysyłania lub odbioru jednostki danych przez węzeł (np. kodowanie/dekodowanie źródłowe w węźle źródłowym/docelowym, sprawdzenie sumy kontrolnej oraz integralności odebranej jednostki danych, dobór trasy w ruterze na trasie przesyłanej jednostki danych), ● opóźnienia buforowania jednostki danych (czas przebywania jednostki danych w buforze kanału wyjściowego do chwili przekazania tej jednostki danych do nadajnika kanału wyjściowego2)), ● opóźnienia związanego z wysyłaniem jednostki danych przez nadajnik kanału wyjściowego węzła. Wymienione składniki opóźnienia występują w każdym węźle sieci teleinformatycznej (p... więcej»

Testy wskaźników zwarcia z komunikacją do SCADA - doświadczenia z postępowania prekwalifikacyjnego DOI:10.15199/74.2018.4.3
(Bartosz Pawlicki, Michał Janiszewski, Joanna Baraniak, Adam Wojtaszek, Łukasz Świderek)

innogy Stoen Operator jako operator systemu dystrybucyjnego (OSD) odpowiada za niezawodne dostawy energii elektrycznej do odbiorców na terenie Warszawy i gmin ościennych. Od kilku lat w spółce podejmowane są działania inwestycyjne transformujące obecne sieci do smart grid (SG). Transformacja ta dokonuje się m.in. przez pilotażowe instalacje innowacyjnych rozwiązań oraz instalację automatyki i telemechaniki w głębi sieci SN. Obecnie jednym ze strategicznych celów spółki innogy Stoen Operator jest utrzymanie pozycji lidera wśród OSD pod kątem niezawodności dostaw energii elektrycznej do odbiorców. Stąd podjęto decyzję, że od 2018 r. wszystkie modernizowane i nowo budowane stacje SN/nn będą wyposażone w układy telemechaniki i automatyki - w każdym przypadku wymagana będzie realizacja funkcjonalności wskaźnika zwarcia, a w wybranych punktach również zdalne sterowanie rozłącznikami. Podjęcie takiej decyzji motywuje do sprawdzenia urządzeń, które tak masowo będą instalowane w sieci SN. W tym celu przez blisko 3 miesiące prowadziliśmy testy urządzeń oferowanych na polskim rynku pod kątem spełnienia przez nie wymagań zawartych w "Standardzie dla urządzeń Smart Grid (NS/ST/2017/02)" [1]. W badania zaangażowani byli przedstawiciele komórek wydziałów zajmujących się: planowaniem rozwoju sieci, standaryzacją rozwiązań, eksploatacją układów automatyki i telemechaniki, a także osoby odpowiedzialne za system SCADA. Do testów zostało zaproszonych 17 dostawców, z czego terminowe zgłoszenie do udziału złożyło 10 firm. Po weryfikacji wniosków i dokumentacji do fazy testowej zakwalifikowano 8 rozwiązań - testom tych urządzeń poświęcono dalszą część artykułu. Ze względu na potrzebę przedstawienia problemów tylko od strony technicznej, nie będą prezentowane konkretne nazwy producentów i rozwiązań, a testowane urządzenia będą identyfikowane kolejnymi numerami. Sprawdzenia i testy Podstawą prac z urządzeniami był wcześniej wspomniany już "Standard... więcej»

Medycyna typu AI wkracza do afrykańskich klinik wiejskich
Champlin C., Bell D., Schocken C.: AI Medicine Comes to Africa’s Rural Clinics. Smartphone-based diagnostic tools with an artificial intelligence upgrade could save millions of lives. IEEE Spectrum 2017 May. Opracował - Witold Bobrowski. W Stanach Zjednoczonych mówi się, że AI Medycyna wkracza do afrykańskich klinik wiejskich, a narzędzia diagnostyczne korzystające ze smartfonów, mogą ocalić miliony istnień. AI Medycyna jest skrótem od medycyny wykorzystującej sztuczną inteligencję (AI - Artificial Intelligence - sztuczna inteligencja). W ramach kampanii zapobiegania rakowi szyjki macicy w sześciu krajach afrykańskich, pod hasłem różowej i czerwonej wstążki (Pink Ribbon - Red Ribbon), organizacje pozarządowe współpracują z lokalnymi przychodniami zdrowia w ramach specjalnych wydarzeniach dotyczących badań przesiewowych i edukacyjnych. W wiejskich przychodniach w Kenii kobiety pojawiają się coraz częściej z zaskakującym żądaniem badań szyjki macicy. Ich zaangażowanie jest dobrym znakiem dla kampanii publicznej w zakresie ochrony zdrowia przeciwko rakowi szyjki macicy, prowadzonej w sześciu krajach afrykańskich. Korzystając z akcesoriów optycznych, które przesłaniając smartfon z Androidem i kamery, pracownicy służby zdrowia badają kobiety i wykrywają wczesne objawy raka, co umożliwia im natychmiastowe leczenie. Wkrótce to urządzenie diagnostyczne zostanie udoskonalone. Dzięki sztucznej inteligencji, technologia ta może służyć jako model inteligentnej opieki zdrowotnej w Afryce i poza jej granicami. Kampania dotycząca badań przesiewowych wykorzystuje techniki opracowane przez izraelską firmę MobileODT - skrót oznacza technologię wykrywania optycznego. Pracownicy służby zdrowia korzystają z technologii, zwanej zakresem lepszej oceny wzrokowej EVA (enhanced visual assessment). Smartfon zamienia się w urządzenie podobne do narzędzia, którego używają ginekolodzy do powiększania obrazu szyjki macicy. Aplikacj... więcej»

2018-3

zeszyt-5442-wiadomosci-elektrotechniczne-2018-3.html

 
W numerze m.in.:
Prof. dr hab. inż. Andrzej Bytnar (1937-2017) (Jerzy Przybysz, Sylwia Wróblewska)
14 sierpnia 2017 r. zmarł prof. dr hab. inż. Andrzej Bytnar, wybitny specjalista w dziedzinie maszyn elektrycznych, wieloletni pracownik Instytutu Energetyki. Andrzej Stefan Bytnar urodził się 4 sierpnia 1937 r. w Wielkich Oczach na Podkarpaciu w rodzinie inteligenckiej. Jego ojciec był matematykiem, absolwentem Uniwersytetu Jagiellońskiego. Do szkoły podstawowej oraz do liceum ogólnokształcącego uczęszczał w Przemyślu. W 1956 r. podjął studia na Wydziale Elektrycznym Politechniki Warszawskiej. W czerwcu 1962 r. uzyskał dyplom magistra inżyniera elektryka, przedstawiając pracę magisterską z dziedziny maszyn elektrycznych, ocenioną jako bardzo dobrą. W styczniu 1962 r. został zatrudniony w Instytucie Energetyki w Pracowni Eksploatacji Maszyn Elektrycznych, początkowo na stanowisku pracownika inżynieryjno-technicznego, później asystenta, starszego asystenta, a od 1968 r. na stanowisku adiunkta. W pracach naukowo-badawczych Instytutu Energetyki zajmował się m.in. zagadnieniami: wpływu częstych uruchomień genera... więcej»

XXVI Międzynarodowe Targi Sprzętu Oświetleniowego ŚWIATŁO 2018, XVI Międzynarodowe Targi Sprzętu Elektrycznego i Systemów Zabezpieczeń ELEKTROTECHNIKA 2018 (Krzysztof Woliński)
W dniach 31 stycznia - 2 lutego 2018 r. w Warszawskim Centrum Wystawienniczym EXPO XXI odbyły się kolejne edycje Targów Światło, Elektrotechnika oraz Wystawa TELETECHNIKA.Targom towarzyszyło kilkanaście szkoleń dla: projektantów, architektów, wyższej kadry dozoru technicznego oraz dla osób odpowiedzialnych za inwestycje w energetyce, budownictwie,... więcej»

Projekt, wykonanie i pomiary transformatora laboratoryjnego z rdzeniem w technologii UNICORE DOI:10.15199/74.2018.3.2
(Olgierd Massalski)

W ramach odbytej praktyki studenckiej w Instytucie Elektrotechniki w Warszawie w Zakładzie Trakcji Elektrycznej wykonano transformator laboratoryjny. Zakład Trakcji Elektrycznej ma bogatą bazę źródeł prądu stałego i przemiennego, jednak brakowało w niej transformatora na niskie napięcia mogącego dać na zaciskach wyjściowych duży prąd. Transformator ma następujące parametry: 230 V/120 V, 60 V, 30 V 50 Hz, co przy mocy 2650 VA daje odpowiednio następujące prądy 12 A/22,1 A, 44,2 A, 88,2 A: - klasa izolacji F, - rodzaj pracy C, - chłodzenie naturalne, - stopień ochrony IP00. Do rozważenia wybrano trzy rdzenie. Spośród nich wybrano rdzeń DUO3. Rdzeń UNCUT nie nadawał się do zastosowania z powodu "szytego" uzwojenia. Sposób łączenia blach rdzenia DUO3 pozwalał spodziewać się lepszej przewodności magnetycznej oraz cichszej pracy w porównaniu z rdzeniem BUTT2. W wykonanej konstrukcji zastosowano drut okrągły izolowany emalią o... więcej»

Projektowanie jako sztuka optymalnych wyborów DOI:10.15199/74.2018.3.3
(Henryk Ptasiński, Łukasz Bednarek, Marcin Sapeta)

Projektowanie obwodów wtórnych stacji elektroenergetycznych wydaje się łatwe. Opracowane zostały standardowe wymagania dla poszczególnych urządzeń i układów wyposażenia stacji. Należy więc znaleźć mniej lub bardziej zbliżony do projektowanego obiektu projekt wykonawczy i metodą kopiuj/wklej szybko uporać się z pracą. Szybko, bo zlecający projekt wykonawca stacji wreszcie uzgodnił (lub prawie uzgodnił) dane gwarantowane aparatury, a terminy wykonania projektów już są zagrożone. Pojawia się pytanie: dlaczego projekty nie są jeszcze gotowe? Kiedy projekt jest gotowy do zatwierdzenia, pojawia się wiele uwag. Część z nich to znalezione przez opiniującego błędy w projekcie (łatwiejsze do usunięcia bo oczywiste), a część to uwagi merytoryczne dotyczące działania układów, których poprawienie wymaga więcej czasu i myślenia w celu zmiany skopiowanych fragmentów, bo nie pasują do wymaganej przez opiniującego logiki działania układów lub zastosowanej aparatury. Projekty są więc poprawiane (często wielokrotnie) zawsze pod presją czasu. Taka praktyka eliminuje podstawową część projektowania, czyli optymalizację rozwiązań. Kiedyś mówiło się, że: projektowanie jest ustawiczną zmianą, aby znaleźć lepsze rozwiązania. Teraz szuka się wzorów zatwierdzonych przez zamawiającego a nie rozwiązań optymalnych. Skutkuje to np. przewymiarowaniem zasilaczy potrzeb własnych (transformatorów, baterii itp.) lub ogromnym wzrostem aparatury pomocniczej w szafach zabezpieczeń, tak że nie mieszczą się w szafach. Aby naprawić skutki tak wykonywanych projektów, potrzebna jest analiza istniejących rozwiązań, by znaleźć rozwiązania optymalne. Optymalizacja potrzeb własnych W roku 2016 wykonaliśmy projekt "Opracowanie zasad optymalizacji układów i elementów zasilania potrzeb własnych AC i DC w stacjach elektroenergetycznych NN". Aby uzyskać dane do analizy układów potrzeb własnych: 400/230 VAC, 220 VDC, 48 VDC oraz 230 VAC gwarantowane, na 10 wytypowanych stacjach ... więcej»

Kobiety w inżynierii - pokonanie stereotypu
Hancock R.: Women in Engineering: Overcoming the stereotype. Power Engineering International 2017 September. Opracował - Witold Bobrowski.Umiejętności Wraz z rozwojem elektrotechnicznego przemysłu coraz większego znaczenia nabiera znalezienie nowych sposobów przyciągania i utrzymania kobiet w tym sektorze. Ale czy stereotypy związane z płcią utrudniają to? Ruth Hancock rozmawiała z kobietami pracującymi w branży i poza nią, aby zbadać, co oznacza postrzeganie kariery w inżynierii elektrycznej. Kariera w inżynierii elektrycznej oferuje nieograniczone możliwości, szeroki zakres rodzajów pracy i sektorów przemysłu, zestawy umiejętności s... więcej»

2018-2

zeszyt-5413-wiadomosci-elektrotechniczne-2018-2.html

 
W numerze m.in.:
Podsumowanie Roku prof. Włodzimierza Krukowskiego w SEP (Joanna Perkuszewska)
Rok 2017 w Stowarzyszeniu Elektryków Polskich był Rokiem Profesora Włodzimierza Krukowskiego - jednego z najwybitniejszych polskich elektrotechników, radomianina, uczonego o światowej sławie z dziedziny metrologii elektrycznej, twórcy lwowskiej szkoły pomiarów elektrycznych. Oddział Radomski SEP im. prof. Włodzimierza Krukowskiego przy współpracy ze Stowarzyszeniem Elektryków Polskich, Mazowieckim Centrum Sztuki Współczesnej ELEKTROWNIA, marszałkiem województwa mazowieckiego, Polską Sekcją IEEE oraz prezydentem Radomia zorganizował 8 listopada 2017 r. III Międzynarodową Konferencję poświęconą prof. Włodzimierzowi Krukowskiemu (1887-1941) i Jego pracom naukowym oraz Międzynarodową Konferencję i Wystawę "Początki elektryfikacji polskich miast - Elektrownia Miejska w Radomiu 1901-1956".Miejscem spotkania było Mazowieckie Centrum Sztuki Współczesnej ELEKTROWNIA w Radomiu. W tym budynku przez wiele lat wytwarzano energię elektryczną i cieplną dla Radomia. Miasto zostało po raz pierwszy oświetlone elektrycznie 16 marca 1901 r., a energia ta została wytworzona właśnie w tym miejscu. Patronami honorowymi i naukowymi tych wydarzeń byli: PTETiS, PAN, Politechnika Warszawska, Uniwersytet Technologiczno- Humanistyczny w Radomiu, starosta radomski, Ambasada Niemiecka, SKHPW, Narodowe Archiwum Cyfrowe. Konferencję tradycyjnie otworzył i prowadził sprawdzony radomski SEP-owski duet kol. Joanna Perkuszewska i kol. Radosław Figura. Prezes Oddziału Radomskiego SEP kol. Wiesław Michalski powitał wszystkich przybyłych gości, a następnie głos zabrał kol. Piotr Szymczak - prezes SEP, któr... więcej»

Dłuższe spojrzenie na długoterminowe przechowywanie energii
Runyon J.: A Longer Look at Long-Duration Energy Storage. Trying to compare different types of energy storage is a bit like trying to compare the color green to the color blue. Here we take a stab at defining the market potential for long-duration energy storage and offer considerations for potential buyers of this new technology. Renewable Energy World March/April 2017. Opracował - Witold Bobrowski.Próby porównywania różnych rodzajów magazynowania oraz przechowywania energii jest trochę podobne do porównywania koloru zielonego z niebieskim. Według najnowszego raportu "Poza czterema godzinami: przejście na bardziej elastyczny i wartościowy, długoterminowy składnik magazynowania energii" 80% uczestników rynku definiuje długoterminowe magazynowanie energii (LDS - long-duration energy storage) jako składnik aktywów, który może zapewnić co najmniej 3 godziny przechowywania energii. Ale nawet ta definicja LDS nie była taka sama dla wszystkich - twierdził Jason Deign, autor raportu. Jason Deign przeprowadził wywiady z opracowującymi projekty energetyczne oraz kluczowymi graczami, aby zrozumieć potencjalnych nabywców tego typu aktywów. Chciał zrozumieć, czy i jak szybko rozważą zakup aktywów LDS. Jason Deign rozpoczął swoją ankietę, pytając uczestników o technologie energetyczne, które będą rozważali dla długotrwałe... więcej»

Kolejne laboratorium EduNet już w Polsce
Na Wydziale Mechanicznym Technologicznym Politechniki Śląskiej w Instytucie Automatyzacji Procesów Technologicznych i Zintegrowanych Systemów Wytwarzania otwarto nową pracownię z obszaru sterowania procesami produkcyjnymi, wyposażoną w sprzęt laboratoryjny przez firmę Phoenix Contact z Wrocławia. Pracownia powstała dzięki... więcej»

Wdrożenie układu magazynowania energii w sieci innogy Stoen Operator DOI:10.15199/74.2018.2.3

Włączenie do sieci energetycznej rozproszonych źródeł energii i zapewnienie ciągłości dostaw odbiorcom narzuca operatorom systemów dystrybucyjnych konieczność rekonfiguracji sieci energetycznej. Podejmowanie właściwych decyzji przełączeniowych wymaga zastosowania technologii smart grid, w tym gromadzenia przesyłanych zdalnie danych oraz ich analizy z zastosowaniem elementów sztucznej inteligencji. W ramach prac badawczo-rozwojowych innogy Stoen Operator (innogy SO) opracowało i wdrożyło wspólnie z polskimi dostawcami pierwszy w Warszawie magazyn energii w stacji SN/nn (rozdzielcza stacja transformatorowa). Układ o pojemności ponad 30 kWh został zbudowany z baterii litowo-jonow... więcej»

Czesław Wacław Rajski (1905-1992) - inżynier elektronik, specjalista telekomunikacji, teorii obwodów i systemów, teorii informacji oraz zastosowań statystyki matematycznej w przemyśle (Andrzej Marusak)
Urodzony w Kijowie na Ukrainie (30 kwietnia 1905 r.) jako syn Kazimierza i Zofii z Linowskich. Maturę uzyskał w Gimnazjum Męskim im. W. Górskiego w Warszawie (1922 r.). Studia podjął na Wydziale Elektrycznym Politechniki Warszawskiej, które ukończył w roku 1929 specjalizując się w tzw. prądach słabych. Do wybuchu II wojny światowej pracował jako konstruktor w Państwowych Zakładach Tele- i Radiotechnicznych (PZT) w Warszawie. Najważniejszą konstrukcją wykonaną w PZT pod Jego kierownictwem była międzymiastowa tzw. bezsznurowa centrala telefoniczna dla Warszawy, bardzo nowoczesna w owych czasach. Niektóre jej rozwiązania jeszcze po wojnie uchodziły za nowoczesne. W latach międzywojennych wynalazł i opatentował system modulacji lampowych nadajników telegraficznych, który wszedł do produkcji. Był kilkakrotnie członkiem delegacji polskiej na kongresach CCIF (Comité Consultatif International pour les Communications Téléphoniques a Grandes Distances). Okres okupacji niemieckiej spędził w Warszawie. Na początku roku 1945 wrócił do przerwanej pracy zawodowej w tej samej wytwórni PZT, tym razem na stanowisko dyrektora naczelnego (1945-1948). W okresie 3 lat pracy na tym stanowisku zdołał częściowo odbudować i uruchom... więcej»

2018-1

zeszyt-5404-wiadomosci-elektrotechniczne-2018-1.html

 
W numerze m.in.:
Wyłączniki próżniowe rozdzielnicy rozdziału pierwotnego średniego napięcia - analiza porównawcza napędów elektromagnesowych i zasobnikowo-sprężynowych (Mirosław Schwann)
W rozdzielnicach rozdziału pierwotnego*) średniego napięcia (SN) wyłączniki służą do zabezpieczania i sterowania siecią SN. Muszą mieć zdolność do załączania, utrzymania przepływu i wyłączania wszelkich prądów, w tym roboczych i zwarciowych, jakie mogą pojawić się w miejscu ich zainstalowania. We współczesnych rozdzielnicach rozdziału pierwotnego SN wszelkie zadania związane z zabezpieczeniem i sterowaniem siecią SN zostały zdominowane przez wyłączniki próżniowe, które wyparły wcześniej powszechnie stosowane wyłączniki o izolacji SF6 i wyłączniki małoolejowe. Przez wiele lat jedynym napędem wyłączników próżniowych były napędy zasobnikowo-sprężynowe, ciągle udoskonalane po to, by stały się w końcu niezawodne. Jednak ta technologia przeszła do lamusa. Kilka lat temu w Europie w rozdzielnicach rozdziału pierwotnego SN pojawiły się wyłączniki próżniowe z innowacyjnym napędem elektromagnesowym, znanym już od wielu lat, szczególnie w Ameryce Północnej i w Australii, dzięki ich powszechnemu stosowaniu w napędach wyłączników i w reklozerach SN. Niezawodne działanie, kompaktowa i ekonomiczna budowa, duża liczba operacji łączeniowych wykonywanych bez konserwacji i przeglądów wskazują, że mogą stanowić alternatywę dla napędów zasobnikowo- sprężynowych. *) Termin "rozdzielnice rozdziału pierwotnego" nie występuje w słowniku terminologicznym Polskiego Komitetu Normalizacyjnego. Jest tłumaczeniem, zaproponowanym przez dostawców rozdzielnic w Polsce, terminu angielskiego "primary switchgear" oraz terminu "switchgear for primary distribution systems" powszechnie stosowanych przez producentów rozdzielnic. Mgr inż. Mirosław Schwann (miroslaw.schwann@kentia.pl) - KENTIA Firma Konsultingowa, Wejherowo Niekiedy napędy te w wyniku nieprecyzyjnego tłumaczenia nazywane są napędami elektromagnetycznymi, co sugerowałoby, że jest to napęd łącznika mechanizmowego, przestawiany w sposób inny niż ręczny, o tylko jednym położeniu spoczynkowym styków rucho... więcej»

Wykorzystanie pyłu ceramicznego wytworzonego z wyeksploatowanych izolatorów elektrycznych jako napełniacza do zapraw cementowych DOI:10.15199/74.2018.1.8
(Bartosz Zegardło, Paweł Woliński, Marta Chodyka, Daniel Tokarski, Paweł Ogrodnik)

Masowa produkcja oraz popularność produktów ceramicznych generuje problem ich odpadów. Zalety ceramiki, głównie wytrzymałość [1] oraz odporność na warunki środowiskowe, stają się poważną wadą w stosunku do produktu odpadowego. Okres biodegradacji produktów ceramicznych w środowisku naturalnym szacuje się na ok. cztery tysiące lat. Tak duży czas rozpadu automatycznie wymusza opracowanie metod wtórnego wykorzystania odpadowych produktów ceramicznych. Zagadnienie to dotyczy również ceramicznych izolatorów elektrycznych. Ceramiczne izolatory elektryczne to elementy stosowane w elektroenergetyce do podtrzymywania i izolowania elementów przewodzących [2, 6, 7]. Izolatory mogą być w pełni zabudowane lub też mieć przestrzeń pustą we wnętrzu. Ze względu na miejsce zastosowania izolatory dzieli się na: liniowe, stojące, wsporcze, kołpakowe, odciągowe itp. Główną funkcją izolatorów elektrycznych jest funkcja izolacyjna. Ich rolą poboczną jest przenoszenie siły powstałej od wiszących przewodów. Ze względu na to, że izolatory elektryczne w liniach napowietrznych pracują stale w warunkach oddziaływań czynników środowiskowych takich jak: zawilgocenie, procesy zamarzania i rozmarzania materiału, z którego są one wykonywane musi być wytrzymały oraz odporny na te niekorzystne czynniki. Pomimo tego, że w technologii produkcji izolatorów elektrycznych pojawiają się nowoczesne materiały, takie jak: kompozyty żywiczne czy kauczuki sylikonowe, które również spełniają stawiane im wymagania,... więcej»

Nowe zalecenia Polskiej Izby Ubezpieczycieli w zakresie ochrony odgromowej i przepięciowej DOI:10.15199/74.2018.1.6
(Jarosław Wiater)

Polska Izba Ubezpieczeń (PIU) przy współpracy z Krajową Izbą Gospodarczą Elektroniki i Telekomunikacji oraz Polskim Komitetem Ochrony Odgromowej SEP, Zespołem Inżynierów Ryzyka PIU opublikowała zalecenia "Zabezpieczenia przed skutkami przepięć i wyładowań piorunowych. Rodzaje, prawidłowe stosowanie i ich wpływ na bezpieczeństwo obiektów budowlanych" [7]. W wydanym komunikacie nr 33 z 2 czerwca 2017 r. [1] Polska Izba Ubezpieczeń przesłała do prezesów i członków zarządów zakładów ubezpieczeń opracowane zalecenia, wpisując się w działania podnoszące bezpieczeństwo obiektów budowlanych. Opracowanie stanowi odpowiedź na coraz większą podatność współczesnych urządzeń na powstawanie szkód w wyniku przepięć. Zauważa się ponadto, że stan techniczny sieci elektrycznej oraz jej zabezpieczenia mają ścisły związek z częstotliwością występowania pożarów. W dokumencie przedstawione zostały podstawowe założenia ochrony odgromowej i przeciwprzepięciowej, zagadnienia związane z analizą ryzyka i wyborem odpowiednich urządzeń zabezpieczających oraz podstawowe zasady ich instalacji i konserwacji. Omówione zostały także najczęściej popełniane błędy przy doborze zabezpieczeń, ich montażu i eksploatacji wraz z opisem skutków takich sytuacji. Wydawnictwo przeznaczone jest dla: przedsiębiorców i osób zarządzających nieruchomościami, pracowników zakładów ubezpieczeń odpowiedzialnych za ocenę ryzyka i likwidację szkód oraz pośredników ubezpieczeniowych. Omawiany dokument dostępny jest nieodpłatnie na stronie internetowej PIU, do której link zamieszczono w spisie literatury [7]. W tym artykule zostaną zaprezentowane najważniejsze wytyczne, które bezpośrednio przekładają się na zmniejszenie ryzyka strat piorunowych, kosztów ich likwidacji. Wymagania dla projektanta Budowa obiektu nie jest zadaniem łatwym i wymaga przeprowadzenia wielu działań i prac. Jednym z pierwszych jest zamówienie projektu lub adaptacja gotowego. W tym miejscu inwestor zazwyczaj... więcej»

XIX Ogólnopolskie Dni Młodego Elektryka (Kamil Tymiński)
Kolejna edycja Ogólnopolskich Dni Młodego Elektryka za nami. Po raz dziewiętnasty studenci kierunków elektrotechnicznych spotkali się w Białymstoku. Hasłem tegorocznej edycji była "Energetyka inteligentnych miast". W dniach 26-29 października br. w stolicy Podlasia gościło 88 studentów z 21 akademickich kół działających w Stowarzyszeniu Elektryków Polskich. Oficjalna inauguracja konferencji odbyła się w auli Wydziału Elektrycznego Politechniki Białostockiej, a otwarcia imprezy dokonał prorektor ds. studenckich dr hab. Jarosław Perszko, prof. nzw. Następnie w imieniu władz Wydziału Elektrycznego gości przywitał dziekan dr hab. inż. Mirosław Świercz, prof. nzw. w PB. Podczas wystąpień okolicznościowych nie zabrakło przedstawicieli SEP: prezesa dr. inż. Piotra Szymczaka oraz prezesa Oddziału Białostockiego SEP mgr. inż. Bogusława Łąckiego Dyskusję nt. energetyki inteligentnych miast swoją prelekcją rozpoczął... więcej»

Wybrane cechy metrologiczne systemów WAMS (Mariusz Talaga, Adrian Halinka)
Zadaniem systemu pomiarowego jest dostarczenie danych obiektowych (procesowych), które następnie są wykorzystywane do realizacji konkretnego celu. Aby osiągnięcie celu było możliwe, system pomiarowy powinien z jednej strony mieć odpowiednie właściwości metrologiczne, z drugiej - być wyposażony w skuteczny i niezawodny sposób przekazywania danych pomiarowych i sposób zarządzania tymi danymi. Przykładem takiego systemu w elektroenergetyce może być system pomiarów rozliczeniowych energii elektrycznej, dla którego ściśle są zdefiniowane wymagania dla urządzeń pomiarowych, procedury ich certyfikacji i sprawdzeń okresowych, opracowany jest system przekazywania danych, jak i zarządzanie tymi danymi (walidacja, redundancja, bilansowanie, rozliczenia itp.). Rozliczeniowy charakter pomiarów dokonywany w tym systemie wymaga odniesienia do wzorca (etalonu), wg określonych procedur wypracowanych w Polsce przez Główny Urząd Miar (GUM). Określenie cech systemu pomiarowego Wymagania w stosunku do systemu pomiarowego powinny być zdefiniowane w taki sposób, aby z jednej strony umożliwić realizację określonego celu, z drugiej strony uwzględniać: współczesną wiedzę w tym zakresie, możliwości techniczne, warunki pracy w miejscu zainstalowania urządzeń pomiarowych, dostęp do danych pomiarowych, procedury sprawdzeń okresowych itp. Zdefiniowane cechy systemu pomiarowego powinny być technicznie i ekonomicznie uzasadnione, aby cel został osiągnięty w sposób optymalny. Coraz większa precyzja procesów pomiarowych (przy malejących kosztach ich wykonania) stawia systemom pomiarowym wysokie wymagania. Dzięki temu zwiększają się również wymagania w tym zakresie. Przykładem może być system smart grid, jednak w tym przypadku wydaje się, że pojęcie to jest zbyt obszerne, a określone cele zbyt ogólne, aby na tej podstawie mogły powstawać konkretne wymagania dla systemów pomiarowych. Dlatego raczej zostaną sformułowane wymagania w celu realizacji poszczególnych... więcej»

Redakcja:
ul. Ratuszowa 11, pok. 739
03-450 Warszawa
tel.: (22) 619 43 60, (22) 818 95 30
faks: (22) 619 43 60
e-mail: red.we@sigma-not.pl
www: http://wiadomoscielektrotechniczne.pl/

Czasopisma Wydawnictwa SIGMA-NOT można zaprenumerować w jednym z następujących wariantów: 

· Prenumerata roczna, półroczna i kwartalna czasopism w wersji papierowej,

· Prenumerata roczna w wersji PLUS (wersja papierowa i dostęp do Portalu Informacji Technicznej www.sigma-not.pl w ramach zaprenumerowanego tytułu),

· Prenumerata ulgowa – z rabatem wg cennika (przysługuje osobom fizycznym, należącym do stowarzyszeń naukowo-technicznych oraz studentom i uczniom szkół zawodowych),

· Prenumerata ciągła w wersji PLUS – z 10% rabatem na każdy zaprenumerowany tytuł uzyskiwanym po podpisaniu umowy z Wydawnictwem SIGMA-NOT, przedłużanej automatycznie z roku na rok aż do momentu złożenia rezygnacji,

· Prenumerata zagraniczna – wysyłka czasopisma za granicę za dopłatą 100% do ceny prenumeraty krajowej.

 

Cennik prenumeraty 30 tytułów Wydawnictwa SIGMA-NOT (2015 rok)

 

Prenumeratę można zamówić bezpośrednio w Zakładzie Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT:

telefonicznie: (22) 840 30 86 lub 840 35 89 lub faksem: (22) 891 13 74, 840 35 89, 840 59 49

mailem: prenumerata@sigma-not.pl lub na stronie: www.sigma-not.pl

listownie: Zakład Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT Sp. z o.o., ul. Ku Wiśle 7, 00-707 Warszawa

oraz dokonując wpłaty na konto Wydawnictwa SIGMA-NOT Sp. z o.o.:
ul. Ratuszowa 11, 00-950 Warszawa, skr. poczt. 1004,
nr konta 24 1020 1026 0000 1002 0250 0577

 

Ogólne warunki prenumeraty czasopism fachowych Wydawnictwa SIGMA-NOT

 

Prenumeratorzy, którzy mają wykupioną prenumeratę u innego kolportera, mogą dokupić dostęp do Portalu w cenie 90 zł (netto) na rok, po przedstawieniu dowodu wpłaty na prenumeratę. Należy go przesłać do Zakładu Kolportażu wraz z zamówieniem na dostęp do Portalu Informacji Technicznej: mailem: kolportaz@sigma-not.pl lub faksem 22 891 13 74 

 

Informacja

Jeżeli zamawiana prenumerata, obejmuje numery na przełomie roku 2015/2016, to otrzymają Państwo dwie faktury. Jedna faktura na numery z 2015 roku, natomiast druga na numery z 2016 roku wg cennika na 2015 rok.

Formularze zamówienia na prenumeratę czasopism Wydawnictwa SIGMA-NOT dostępne są  na stronach poszczególnych tytułów, a formularz zbiorczy (umożliwiający zaprenumerowanie od razu kilku tytułów) – po kliknięciu w pole poniżej. 

·  FORMULARZ ZAMÓWIENIA - CZASOPISMA WYDAWNICTWA SIGMA-NOT

 

Prenumerata ciągła

Ta oferta, wprowadzona została z myślą o Państwa wygodzie, to tak zwana Prenumerata ciągła w wersji PLUS. Państwo zamawiacie nasze czasopisma tylko raz, a prenumerata przedłużana jest przez nas automatycznie z roku na rok, aż do momentu złożenia przez Państwa rezygnacji. Korzystając z tej oferty, nie musicie Państwo pamiętać pod koniec każdego roku o odnowieniu prenumeraty na rok następny, a ponadto Wydawnictwo SIGMA-NOT udzieli Państwu 10% bonifikaty na prenumerowane tytuły oraz na dostęp do Portalu Informacji Technicznej.

· FORMULARZ ZAMÓWIENIA Prenumeraty Ciągłej (plik .pdf)

 

Po jego wydrukowaniu, wypełnieniu i podpisaniu prosimy o przesłanie umowy (w dwóch egzemplarzach), do Zakładu Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT, ul. Ku Wiśle 7, 00-707 Warszawa.

 

Czasopisma innych wydawców można zaprenumerować w Zakładzie Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT w wariantach

· prenumerata roczna w wersji papierowej,

· prenumerata ulgowa – z rabatem wg cennika (przysługuje osobom fizycznym, należącym do stowarzyszeń naukowo-technicznych oraz studentom i uczniom szkół zawodowych.

· FORMULARZ ZAMÓWIENIA - CZASOPISMA INNYCH WYDAWCÓW

Wydawnictwo SIGMA-NOT proponuje Państwu usługi w zakresie publikacji reklam, ogłoszeń lub artykułów sponsorowanych na łamach wszystkich wydawanych przez siebie czasopism. Nie ograniczamy jednak naszych usług do jedynie papierowej formy. Oferujemy Państwu również możliwość emisji na naszym Portalu Informacji Technicznej www.sigma-not.pl oraz stronach redakcyjnych poszczególnych tytułów. Służymy pomocą edytorską przy tworzeniu materiałów promocyjnych.

Pozostajemy do Państwa dyspozycji i chętnie odpowiemy na wszystkie pytania.

KONTAKT:

Dział Reklamy i Marketingu
ul. Ratuszowa 11
00-950 Warszawa skr. poczt. 1004
tel./faks: 22 827 43 65 
e-mail: reklama@sigma-not.pl

Pliki do pobrania:

Druk zamówienia wraz z warunkami zamieszczania reklam.

Cennik ogłoszeń i reklam kolorowych oraz czarno-białych w czasopismach Wydawnictwa

Cennik e-reklam na stronach Portalu Informacji Technicznej

Warunki techniczne umieszczania e-reklamy na stronach Portalu Informacji Technicznej

Wydawnictwo SIGMA-NOT, należące do Federacji Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych - Naczelnej Organizacji Technicznej, to największy polski wydawca prasy fachowej o ukierunkowaniu technicznym. Jako zorganizowana oficyna działa od 1949 r., a najstarszy wydawany tytuł - „Przegląd Techniczny” - liczy sobie 150 lat.

W portfolio Wydawnictwa SIGMA-NOT znajdują się obecnie 32 unikalne tytuły prasy fachowej. Czasopisma te działają na wielu płaszczyznach i są skierowane do wszystkich zainteresowanych tematami naukowo-technicznymi zarówno zawodowo, jak i czysto hobbystycznie, poszerzając ich kulturę techniczną. Czyta je miesięcznie ponad 200 tys. osób, które mogą w nich odnaleźć interesujące ich artykuły o nowinkach technicznych, najświeższych osiągnięciach naukowych, popularnych problemach w danej dziedzinie, a także analizy rynku, komentarze do bieżących wydarzeń gospodarczych oraz relacje z imprez i konferencji naukowo-technicznych.

Ofertę Wydawnictwa poszerzają publikacje książkowe; obecnie w sprzedaży jest pozycja książkowa „22 zadania służby BHP – standardy działania” autorstwa Lesława Zielińskiego oraz "ADR, REACH, CLP Niebezpieczne Chemikalia Poradnik" Bolesława Hancyka.

Poza czasopismami i książkami, nieprzerwanie od 1952 r. SIGMA-NOT wydaje również „Terminarz Technika” – wygodny kalendarz, zawierający - poza kalendarium - podstawowe informacje techniczne, świetnie znany już trzem pokoleniom polskich inżynierów.

Wszystkie artykuły opublikowane w czasopismach SIGMA-NOT począwszy od 2004 roku dostępne są także w wersji elektronicznej na Portalu Informacji Technicznej www.sigma-not.pl, który przeglądają Państwo w tej chwili. Każdy artykuł można kupić poprzez sms, e-płatności, lub posługując się tradycyjnym przelewem, a także w ramach dostępu do „Wirtualnej Czytelni”. Prenumeratorzy czasopism w wersji PLUS mogą korzystać za pośrednictwem „Wirtualnej Czytelni” z bazy artykułów zaprenumerowanego tytułu bez ograniczeń.

Wydawnictwo SIGMA-NOT ma w swoich strukturach Drukarnię oraz Zakład Kolportażu, które świadczą także usługi klientom zewnętrznym.

Zapraszamy do lektury i współpracy!

Wydawnictwo Czasopism i Książek Technicznych SIGMA-NOT Sp. z o.o.
ul. Ratuszowa 11 tel.: 22 818 09 18, 22 818 98 32
00-950 Warszawa, skr. poczt. 1004 e-mail: sekretariat@sigma-not.pl

Kontakt w sprawie zakupów internetowych - tel. 601318457, sigmanot@gmail.com

NIP: 524-030-35-01
Numer KRS: 0000069968
REGON: 001408973
Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy XIII Wydział Gospodarczy
Numer konta bankowego: Bank PKO BP 86 1020 1042 0000 8102 0010 2582
Numer konta bankowego dla prenumeraty: Bank PKO BP 24 1020 1026 0000 1002 0250 0577