• Wiadomości Elektrotechniczne

    Artykuły przeglądowe, problemowe i dyskusyjne (ze szczególnym zwróceniem uwagi na aspekty praktyczne) ze wszystkich podstawowych działów współczesnej elektrotechniki silnoprądowej.

2017-12

zeszyt-5361-wiadomosci-elektrotechniczne-2017-12.html

 
W numerze m.in.:
FIDVR - awarie powodowane odbudową napięcia w systemie - wytyczne techniczne DOI:10.15199/74.2017.12.5

FIDVR - A Technical Reference Paper - Fault - Induced Delayed Voltage Recovery version 1.2. Źródło: PACWorld, June 2017. Opracował - Konrad Woliński.The North American Electric Reliability Corporation (NERC) jest międzynarodowym, niekomercyjnym organem regulacyjnym, którego misją jest zapewnienie niezawodności i bezpieczeństwa systemów elektroenergetycznych w Ameryce Północnej. NERC rozwija i wprowadza standardy niezawodności, ocenia roczną, okresową i długoterminową niezawodność, monitoruje znajomość systemu, prowadzi działalność edukacyjną oraz certyfikuje personel zatrudnionym w przemyśle. Odkąd zjawisko awarii, spowodowanej odbudową napięcia (FIDVR - Fault Induced Delayed Voltage Recovery), może mieć istotny wpływ na wszystkie poziomy systemu elektroenergetycznego istnieje potrzeba zwiększenia świadomości wspólnoty PAC, aby pomóc naszej branży rozwinąć i wdrożyć rozwiązania, które ograniczą prawdopodobieństwo wystąpienia zdarzeń FIDVR lub zredukują skutki, gdy takowe zdarzenia wystąpią. Celem tego raportu jest przedstawienie naszym czytelnikom wytycznych technicznych NERC, aby specjaliści PAC mogli sprostać wyzwaniom i znaleźć najefektywniejsze rozwiązania. Powrót napięcia lub bardziej popularne obecnie - awarii spowodowanej przywróceniem napięcia (FIDVR) - jest zjawiskiem, w... więcej»

Lokalizacja zwarć z ziemią w liniach napowietrznych SN DOI:10.15199/74.2017.12.6

Na podstawie artykułu A. Kozłow "Sposob poiska miesta odnofaznowo zamykanija na ziemliu w sietiach wozdusznych linij elektropieriedaczi napriażenijem 6-35 kV i pribor jewo riealizujuszczij". Elektrobiezopasnost’ 1/2016. Opracował - Piotr Olszowiec. Przepisy technicznej eksploatacji urządzeń elektrycznych w Rosji dopuszczają pracę linii napowietrznych SN z izolowanym punktem neutralnym po wystąpieniu jednofazowego zwarcia z ziemią. Nakładają jednocześnie obowiązek możliwie szybkiej lokalizacji i usunięcia tego uszkodzenia. Do tego celu przepisy zalecają użycie dedykowanych lokalizatorów. Wszystkie stosowane w byłym ZSRR przenośne przyrządy, określające kierunek do miejsca zwarcia z ziemią, analizują pole elektromagnetyczne wokół pracującej linii. W normalnych warunkach roboczych... więcej»

Spotkanie przekaźnikowców w Pałacu Czarny Las
Uroczyste spotkanie grupy członków Komitetu Automatyki Elektroenergetycznej Stowarzyszenia Elektryków Polskich w Hotelu Pałac Czarny Las w Woźnikach k. Częstochowy odbyło się 29 września 2017 r. W spotkaniu uczestniczyło prawie 30 osób, które reprezentowały służby przekaźnikowe ... więcej»

Komitet Automatyki Elektroenergetycznej SEP DOI:10.15199/74.2017.12.2
(Sylwia Wróblewska)

Komitet Automatyki Elektroenergetycznej został powołany Uchwałą nr 12-84/87 Zarządu Głównego SEP z 19 czerwca 1986 r. Inicjatorami tego wydarzenia byli członkowie SEP, zabezpieczeniowcy kol.kol. Adam Pawłowski, Krystyna Przedmojska i Stanisław Wypych. Inicjatywa powołania nowego Komitetu znalazła się we wnioskach konferencji "Automatyzacja sieci rozdzielczych Krajowego Systemu Elektroenergetycznego", która odbyła się w dniach 21-22 maja 1986 r. w Zamościu. Historia i ludzie Komitetu Inicjatywa ta znalazła zrozumienie u ówczesnego prezesa Zarządu Głównego - Jacka Szpotańskiego, który dotąd wspiera duchowo działalność Komitetu. Uzasadnieniem powołania Komitetu była specyfika problematyki dotyczącej automatyki elektroenergetycznej polegająca na złożoności zagadnień objętych jej zakresem, dużej odpowiedzialności w systemie elektroenergetycznym i wynikającej z tego potrzeby wzajemnych konsultacji popartych doświadczeniami specjalistów. Z tej specyfiki zapewne wynikała potrzeba organizowania przez Ministerstwo Energetyki od 1959 r. Narad Przekaźnikowych. Narady te, choć miały charakter urzędowy, to integrowały specjalistów wokół istotnych dla energetyki problemów technicznych. Inicjatorem i organizatorem wymienionych narad był śp. Władysław Miedziński. Powołanie Komitetu miało zamienić urzędowy charakter działalności w dziedzinie automatyki elektroenergetycznej na charakter społeczny, który łączyłby zajmowanie się zagadnieniami technicznymi z koleżeńskimi relacjami specjalistów, polegającymi zarówno na wymianie doświadczeń zawodowych, jak i na kontaktach towarzyskich. Wymieniona uchwała Zarządu Głównego SEP określała zakres działalności KAE w słowach: Działalność Komitetu obejmuje problemy produkcji urządzeń automatyki elektroenergetycznej, projektowania tej automatyki, montaż i eksploatację oraz zagadnienia dotyczące postępu technicznego we wszystkich dziedzinach - zarówno w zakresie systemu elektroenergetycznego, jako całości, j... więcej»

WYDAWNICTWA - Sieci średnich napięć
Witold Hoppel: Sieci średnich napięć. Automatyka zabezpieczeniowa i ochrona od porażeń. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2017.We Wstępie Autor napisał: Publikacja dedykowana jest projektantom, operatorem sieci, ale i w pewnym zakresie studentom uczelni wyższych, chociaż jej tematyka nie jest ściśle zwiana z programem żadnego przedmiotu wykładowego. Jest w niej zawarta moja wiedza nabyta przez połowę życia, a może nawet więcej. W poszczególnych rozdziałach Autor omawia następujące zagadnienia: Definicje - pojęcia ogólne i związane z sieciami elektroenergetycznymi, pojęcia związane z ochroną przed porażeniami, punktem neutralnym i sposobem jego pracy, definicje z zakresu elektroenergetycznej automatyki zabezpieczeniowej, Zwarcia doziemne jako zjawisko fizyczne - podstawy, przyczyny zwarć, zwarcia doziemne, Obliczanie wielkości ziemnozwarciowych metodą składowych symetryczny... więcej»

2017-11

zeszyt-5329-wiadomosci-elektrotechniczne-2017-11.html

 
W numerze m.in.:
Narażenia termiczne silnika indukcyjnego dwuklatkowego w czasie łagodnego rozruchu DOI:10.15199/74.2017.11.1
(Jan Mróz)

Zjawiska termiczne w silniku indukcyjnym dwuklatkowym mają zasadniczy wpływ na pewność pracy silnika, szczególnie w nieustalonych stanach elektromechanicznych, które są z nimi wzajemnie powiązane. W tych stanach pracy może dojść do sytuacji, w której elementy dwuklatkowego uzwojenia wirnika osiągną temperaturę zagrażającą bezpieczeństwu konstrukcji [4]. Analiza przebiegu zmiany wytrzymałości na rozciąganie i umownej granicy plastyczności materiałów, z których wykonuje się uzwojenia dwuklatkowe, umożliwiła określenie temperatury progu gwałtownego obniżenia właściwości wytrzymałościowych. Ilustruje to rys. 1, gdzie przedstawiono procentową zależność względnej wytrzymałości mechanicznej miedzi i mosiądzu od temperatury. W zależności od składu tych materiałów, sposobu obróbki termicznej i zawartości domieszek, szukana temperatura odpowiadająca granicy plastyczności może znacznie się zmieniać. Ogólnie można przyjąć za [1], że dla uzwojeń klatkowych lutowanych dopuszczalna temperatura wynosi 350°C. W czasie rozruchu silnika indukcyjnego klatkowego przez bezpośrednie załączenie znamionowego napięcia narażenia uzwojenia klatkowego wirnika, wywołane działaniem termicznym i elektrodynamicznym prądów rozruchowych, są naj- Słowa kluczowe: silnik indukcyjny dwuklatkowy, łagodny rozruch, narażenia termiczne wirnika Przedstawiono pola temperatury wirnika silnika dwuklatkowego podczas rozruchu w układzie łagodnego rozruchu i przy rozruchu bezpośrednim. Rezultaty symulacji wykazały, że w układzie łagodnego rozruchu istnieje niebezpieczeństwo przekroczenia wartości dopuszczalnej temperatury uzwojenia klatkowego. Keywords: double-cage induction motor, soft start, thermal risks in rotor This paper presents the temperature field of a double cage induction motor’s rotor during a direct online start and a soft start. Simulation results have shown that in the case of the soft start there is a risk of exceeding the allowable temperature of th... więcej»

Seminarium zabezpieczeniowe (Krzysztof Woliński)
W dniach od 6 do 8 września 2017 r. w Hotelu Chochołowy Dwór w Jerzmanowicach k. Krakowa odbyło się kolejne spotkanie techniczne poświęcone rozwojowi systemów zabezpieczeń sieci elektroenergetycznych, nowym rozwiązaniom technicznym w systemie zabezpieczeń Ex-BEL oraz nowym ro... więcej»

Kluczem do lepszego samochodu elektrycznego jest lżejszy silnik
Doppelbauer M., Winzer P.: Shut Up About the Batteries: The Key to a Better Electric Car Is a Lighter Motor. The trick is to make a motor that can tweak its magnetic fields to run more efficiently. IEEE Spectrum 2017 July. Opracował - Witold Bobrowski.Projektowanie silników symulacyjnych do elektryfikacji pojazdu Większość prób rozwiązania problemów związanych z samochodami elektrycznymi dotyczy poprawy baterii. Oczywiście ważne są zmiany w systemach magazynowania energii (baterie i ogniwa paliwowe), jednak można jeszcze wiele zrobić w innym podstawowym składniku pojazdu, tzn. w silniku. Od czterech lat trwają prace nad nową koncepcją elektrycznego silnika trakcyjnego, stosowanego w samochodach elektrycznych i ciężarówkach. Najnowszy projekt poprawia nieco wydajność w porównaniu z konwencjonalnymi konstrukcjami, wystarczy aby pojazdy elektryczne były praktyczniejsze i niedrogie. W zeszłym roku prototypowy silnik w rozległych testach i badaniach laboratoryjnych, dobrze się sprawdził, więc można spodziewać się, że będzie on również dobrze funkcjonował w samochodzie. Nowy silnik może więc poprawić wydajność dzisiejszych samochodów dostawczych, nawet jeśli nie ma obecnie postępu w technologii akumulatorów. Aby zrozumieć wyzwanie, należy zbadać podstawy projektowania silników elektrycznych. W porównaniu z silnikami spalinowymi, silniki elektryczne są proste, z zaledwie garstką krytycznych elementów. Ze względów mechanicznych wymagana jest obudowa, nazywana stojanem. Do obracania wału i utworzenia momentu obrotowego potrzebny jest wirnik. Aby silnik pracował, stojan i wirnik muszą wzajemnie oddziaływać magnetycznie, aby przekształcić energię elektryczną w energię mechaniczną. W silnikach szczotkowych prądu stałego przepływ prądu odbywa się, gdy prąd przepływa przez szczotki, które przesuwają się po komutatorze. Prąd przechodzi przez komutator do uzwojeń wirnika, pobudzając je. Uzwojenia te są odpychane przez magnesy trwałe... więcej»

Analiza uszkodzeń transformatorów w jednym z rejonów energetycznych w latach 1996-2016 DOI:10.15199/74.2017.11.7
(Józef Wajda)

Jednym z wielu urządzeń przesyłających energię elektryczną do odbiorców są transformatory SN/nn. Od obsługi technicznej i jej sprawnego działania w dużym stopniu zależy funkcjonowanie wszystkich elementów linii zasilających: odbiorców przemysłowych i komunalnych oraz miejskich i wiejskich. Zdarzają się przypadki, że niektóre transformatory w krótkim czasie po zamontowaniu na stacji ulegają uszkodzeniu, ale zdecydowana większość pracuje bez awarii nawet po kilkadziesiąt lat. Niniejszy artykuł dotyczy analizy uszkodzeń transformatorów SN/nn grupy trzeciej o mocy do 1600 kVA i napięciach 30/04 kV, 15/04 kV i 6/04 kV w jednym z rejonów energetycznych w latach 1996-2016. W jego opracowaniu zostały wykorzystane dane ze sprawozdań G - 10.5 za lata 1996-2016 RZE Rzeszów (obecnie PGE Dystrybucja Oddział Rzeszów) [7]. Uszkodzenia transformatorów Posługując się przykładem uszkodzeń transformatorów w jednym z rejonów energetycznych w latach 1996-2016 przedstawionym na rys. 1 wynika, że liczbowo charakterystyka wykazuje charakter malejący, gdyż w roku 1996 uszkodziło się 11 transformatorów, a po upływie 20 lat w roku 2016 tylko 4 szt. W całym przedstawionym okresie należy wziąć pod uwagę systematyczny przyrost w poszczególnych latach jednostek transformatorowych - tak na obszarach miejskich, jak i wiejskich. Można więc przyjąć, że przebieg charakterystyki uszkodzeń transformatorów zachowuje się odwrotnie do zmian liczby transformatorów omawianego rejonu energetycznego. Jak przedstawiono na rys. 1 w 2004 r. było 21 uszkodzeń i 26 w roku 2011. Ich wzrost był wywołany okresowymi anomaliami pogodowymi. Jedną z przyczyn malejącej liczby uszkodzeń transformatorów są modernizacje linii SN/nn, mające na celu m.in. zmniejszenie długości rozległych sieci nn na terenach wiejskich. Duże spadki napięć na końcach linii nn utrudniały pracę urządzeń odbiorczych i przyczyniały się do nadmiernych przeciążeń transformatorów. Również właściwa eksploatacja u... więcej»

Diagnostyka silników wykorzystująca wielkości pomiarowe aparatury zabezpieczeniowej DOI:10.15199/74.2017.11.5
(Andrzej Juszczyk)

Silniki stanowią ważny element systemu produkcyjnego, dlatego sposób podejścia do ich eksploatacji zwykle odbiega od tego, który jest stosowany dla pozostałych elementów systemu el-en. Uszkodzenie silnika może doprowadzać do ogromnych strat produkcyjnych, znacznie przewyższających koszty jego naprawy. Największe straty występują w przemyśle chemicznym i petrochemicznym. Dlatego w tych obszarach zauważa się bardzo duże zainteresowanie wykryciem anormalnego stanu, który zagraża przerwami w produkcji. Literatura [7] podaje, że uszkodzenie silnika średniej mocy generuje straty produkcyjne na poziomie ok. 220 000 zł, przy koszcie jego naprawy wynoszącym ok. 18 000 zł. Nawet, jeśli ten stosunek w innych branżach nie jest aż tak duży, to i tak jest on znaczący. Służby utrzymania ruchu elektrycznego (UR) są z takiego zdarzenia rozliczane. Biorąc to pod uwagę, kierując się polityką obniżania kosztów, firmy zwiększają nakłady na utrzymanie ruchu. W publikacji [9] wykazano, że wzrost tych nakładów w ciągu 30 lat był ok. dziesięciokrotny. W 30% wynikało to z przestarzałej strategii UR, np. zbytecznych przeglądów silnika. A zatem wprowadzenie nowocześniejszych metod eksploatacji przyczyniłoby się do redukcji tych nakładów i ograniczenia szeroko rozumianych kosztów. W ostatnim stuleciu można zauważyć zmianę strategii służb utrzymania ruchu (UR). Przyczynia się do tego rozwój możliwości technicznych i wspomagania ich decyzji. Zmiany w strategii w czasie przedstawiono na rys. 1. Firmy, które optymalizują koszty i wdrożyły już nowoczesne strategie utrzymania ruchu, stawiają sobie za cel wcześniejsze wykrywanie awarii lub czynników, które do awarii mogą doprowadzić, tak aby najpóźniej w momencie planowanego przestoju instalacji technologicznej móc zainterweniować i ten sposób rozwiązać problem. Obecnie w proaktywnej strategii UR stosuje się zarówno diagnostykę opartą na pomiarach statycznych jak i dynamicznych, tzn. realizowanych w trakcie... więcej»

2017-10

zeszyt-5302-wiadomosci-elektrotechniczne-2017-10.html

 
W numerze m.in.:
Energia przyszłości - wystawa EXPO 2017 w Astanie (Piotr Olszowiec)
Kazachstan, największy kraj w Azji Środkowej, od lat przyciąga euroazjatyckich inwestorów. Wyrazem międzynarodowego uznania dla jego ogromnych możliwości rozwojowych było powierzenie organizacji specjalistycznej wystawy EXPO, poświęconej perspektywom energetycznym świata. Zainaugurowane 10 czerwca trzymiesięczne forum EXPO 2017 "Future Energy" zgromadziło na okazałych obiektach wystawienniczych Astany przedstawicieli ponad stu państw, wśród nich także Polski. Polską ekspozycję zlokalizowano w pawilonie położonym przy kolistej promenadzie centralnej. Nasza odpowiedź na motto tegorocznej wystawy EXPO "Energia przyszłości" zawarta została w pięciu strefach ekspozycji złączonych ideą harmonijnego wykorzystania narodowych bogactw, czyli węgla i wciąż mało skażonej przyrody. W pierwszej pokazano technologie czystej utylizacji węgla, w tym jego zgazowywania, zastosowania tzw. błękitnego węgla czy spalania biomasy. Można tu także poznać nasze osiągnięcia m.in. w zakresie rewitalizacji byłych kopalń. Kolejne stanowiska objaśniają udział lasów w pochłanianiu dwutlenku węgla. Zwrócono uwagę, że wbrew ogólnej tendencji spadkowej powierzchni terenów leśnych na świecie, w Polsce ich udział systematycznie rośnie, zbliżając się do 30%. Dalsz... więcej»

Synergia wnętrza domu i oświetlenia
Luboš Sekal A.A.L.S. - ateliér architektury: Součinnost bytového interiéru a osvětlení. Svĕtlo 08.01.2017. Opracował - Witold Bobrowski.W artykule przedstawiono obraz wnętrza dwóch mieszkań i domu, mających wspólne cechy, w przypadku mieszkań - następuje renowacja wnętrz, a dom jest dopiero w budowie. Wspólnym elementem w przygotowaniu sztucznego oświetlenia jest kombinacja światła rozproszonego z oświetleniem kierunkowym lub oświetleniem pośrednim, dającym niekiedy bezpośredni przepływ światła. Inną wspólną cechą jest regulowanie ilości światła - częściowego ściemniania oraz równoczesnego rozświetlania obwodów oświetleniowych, tak aby tworzyć tzw. sceny świetlne. Według subiektywnych nastrojów i potrzeb mieszkańców można zmieniać nie tylko intensywność, ale także ukierunkowanie strumienia świetlnego (rys. 1).Przy projektowaniu systemów oświetleniowych z nielicznymi wyjątkami, nie instalowano silnego centralnego oświetlenia. Korzystne było umożliwienie konstruowania przestrzeni wewnętrznej, dzięki której we wnętrzu można było zarówno pracować, odpoczywać, przyjmować gości, słuchać muzyki, oglądać sport lub skupić się na czytaniu. Dla pojedynczego członka gospodarstwa domowego spotyka się raz wysoką intensywność światła w całym pomieszczeniu, a innym razem potrzebne jest tylko lokalne oświetlenie. Te różnorodne wymagania, należy połączyć w inteligentny system przy klasycznej operacji z wykorzystaniem przełączników i ściemniaczy, unikając zagmatwanego systemu, składającego się z wielu punktów kontroli oraz przełączników. Jest zwykle pożądane, aby ograniczyć się do dwóch lub do trzech obwodów oświetleniowych w pomieszczeniu. Ważne jest jednak, aby było możliwe regulowanie i kierowanie ich własnych świateł (rys. 2). Korzystne jest stosowanie lamp, które mogą być wyłączane ind... więcej»

Wykorzystanie odnawialnych źródeł energii do oświetlenia parkingu DOI:10.15199/74.2017.10.3
(Kazimierz Buczek, Mariola Hajduk)

Wykorzystanie odnawialnych źródeł energii elektrycznej jest powszechnie dziś stosowaną metodą zasilania wielu odbiorników. Metoda wymaga z reguły przekształcenia i dopasowania parametrów. Założono, że układ elektryczny będzie układem hybrydowym zawierającym panele fotowoltaiczne i turbinę wiatrową jako źródła energii, lampy LED jako źródła światła oraz akumulatory jako magazyny energii. Praca została podzielona na etapy. Pierwszy to projekt układu świetlnego w programie DIALux, pozwalający na określenie liczby oraz rodzaju opraw. W drugiej dokonano doboru odpowiednich elementów, aby możliwe było zasilanie lamp za pomocą systemu hybrydowego. Końcowa część pracy to analiza kosztów inwestycyjnych oraz porównanie ich z kosztami oświetlania parkingu za pomocą energii elektrycznej z sieci w klasycznym rozwiązaniu. Projekt oświetlenia Do realizacji projektu wykorzystano zdjęcie satelitarne, prezentowane na rys. 2, na którym naniesiono wymiary placu i elementy dodatkowe, jak: krawężniki, drzewka, kosze na śmieci, znaki drogowe itp. Do realizacji projektu wybrano lampy LED. Kierując się zasadami przyjętymi w technice oświetleniowej, za pomocą programu DIALux, została określona lic... więcej»

Projekt poprawy oświetlenia wybranego obiektu DOI:10.15199/74.2017.10.2
(Jerzy Pomianowski, Barbara Wyglądacz)

Przed przystąpieniem do projektowania należy dokonać oceny stanu istniejącego oświetlenia ulicznego. Przeprowadzenie pomiarów podstawowych parametrów oraz oceny wizualnej stanu lamp podczas wizji lokalnej daje obraz kondycji istniejącego oświetlenia drogowego. Przy planowaniu należy dobrać odpowiednią klasę drogi, zgodnie z normą [4] i na tej podstawie przeanalizować, jakie wymagania stawiane są tej konkretnej sytuacji drogowej. Uzyskane dane dają podstawę do zmodernizowania lub wymiany oświetlenia na nowe. Kolejnym etapem prac jest wykonanie wizualizacji obiektu za pomocą specjalistycznego oprogramowania komputerowego. Dzięki odzwierciedleniu rzeczywistego obiektu oraz wcześniejszemu zdefiniowaniu warunków, jakie spełniać ma projektowane oświetlenie, można poprawnie dobrać lampy i zaplanować ich odpowiednie rozmieszczenie w terenie. Właściwości modułów LED Pojedyncze moduły LED pomimo wysokiej skuteczności świetlnej (ok. 100 lm/W) mają niską moc jednostkową, dlatego w praktyce konieczne jest wykorzystanie modułów wielochipowych. Ponadto należy kształtować strumień świetlny emitowany przez półprzewodnik za pomocą soczewek lub kolimatorów. Niewątpliwymi zaletami źródeł opartych na modułach półprzewodnikowych [5, 6] są: - długość świecenia rzędu 50-100 tys. godzin, - wysoka skuteczność świetlna, - wstrząsoodporność, - możliwość ściemniania, - brak emitowania promieniowania UV, - brak szkodliwych dla środowiska rtęci i ołowiu, - stosunkowo łatwe uzyskanie pożądanej barwy światła, - brak konieczności rozruchu lampy, natychmiastowe zadziałanie, - zasilanie niskim napięciem, co wpływa na bezpieczeństwo układu, - niewielkie wymiary pojedynczej diody, - wysoki współczynnik oddawania barw. Niestety źródła te muszą być wciąż poddawane ulepszeniom ze względu na istotne wady: - mały strumień świetlny generowany przez jeden chip, - wymagane chłodzenie matrycy diodowej, - duży wpływ temperatury zewnętrznej na działanie układu, - m... więcej»

EMTP-ATP oraz Matlab/Simulink jako narzędzia do modelowania systemów elektroenergetycznych - analiza porównawcza DOI:10.15199/74.2017.10.6
(Katarzyna Gębczyk, Łukasz Grąkowski, Andrzej Ł. Chojnacki)

Problem prawidłowego modelowania elementów systemu elektroenergetycznego jest bardzo poważnym zagadnieniem z punktu widzenia energetyki zawodowej. Prawidłowe odwzorowanie obiektu badań wymaga wnikliwej analizy jego struktury oraz parametrów [4]. Obecnie, w większości przypadków, w których problematyczne bądź praktycznie niemożliwe jest przeprowadzenie badań empirycznych lub eksperymentu laboratoryjnego, wykonuje się symulacje komputerowe. Dlatego bardzo istotny staje się wybór właściwego oprogramowania, aby możliwe było opracowanie wiarygodnego modelu oraz prawidłowa interpretacja wyników. W praktyce model komputerowy układu nie odzwierciedla wszystkich zjawisk zachodzących w rzeczywistości. Pewne uproszczenia mogą wynikać z faktu, że w danej chwili nie chcemy analizować wszystkich zjawisk, a tylko przez nas wybrane. Wiąże się to z uproszczeniem modelu, a także skróceniem czasu obliczeń. Obecnie istnieje bardzo duża liczba programów służących do modelowania pracy systemu elektroenergetycznego, które zostały przedstawione w tab. I oraz II. W niniejszym artykule porównano dwa najczęściej wykorzystywane programy, tzn. EMTP-ATP oraz Matlab/Simulink. Pakiet Matlab/Simulink jest bardzo zaawansowanym środowiskiem obliczeniowym o ogromnych możliwościach. Program ten może być stosowany w wielu dziedzinach wiedzy, dzięki rozbudowanym bibliotekom dodatkowym [5]. SimPowerSystems jest biblioteką służącą do modelowania systemów elektroenergetycznych. Użytkownik ma do dyspozycji, m.in.: transformatory, linie przesyłowe, przekształtniki elektroenergetyczne, łączniki oraz wiele innych. Na rys. 1 przedstawiono przykładowe elementy z biblioteki SimPowerSystems. Program EMTP (ElectroMagnetic Transients Program) jest najstarszym i jednocześnie najbardziej rozpowszechnionym na świecie oprogramowaniem przeznaczonym do analizy elektromagnetycznych stanów przejściowych [7]. Niekomercyjną wersją EMTP jest program nazwie EMTP-ATP (Alternative Transie... więcej»

2017-9

zeszyt-5269-wiadomosci-elektrotechniczne-2017-9.html

 
W numerze m.in.:
Innowacyjny system restytucyjny Self Healing Grid - szansa dla polskiej energetyki DOI:10.15199/74.2017.9.11
(Piotr Dąbrowski, Bogdan Grabarczyk)

W związku z dołączeniem przez URE współczynników SAIDI/SAIFI do wskaźników jakościowych dostarczanej do klienta energii elektrycznej, zakłady energetyczne zostały poddane presji obniżania tych współczynników. Jest wiele sposobów na obniżanie wskaźników SAIDI/SAIFI, są to m.in.: - telemechanizacja punktów rozłącznikowych, - kablowanie odcinków sieci napowietrznych, - zamiana sieci promieniowych na pierścieniowe z punktem normalnie otwartym. Metody te są powszechnie stosowane, jednak coraz bardziej powinno się zwracać uwagę na opłacalność inwestycji i możliwość uzyskania najlepszych rzeczywistych efektów. Planowane inwestycje nie powinny być nastawione na spełnienie obecnych norm, ale umożliwić spełnienie przyszłych rygorów jakościowych narzucanych przez URE. Najbardziej rozwiniętym i efektywnym rozwiązaniem jest automatyzacja sieci SN, polegająca na samoczynnym izolowaniu zwartego odcinka sieci i przywróceniu zasilania jak największej liczbie odbiorców w jak najkrótszym czasie. Granicznym czasem ustalonym przez URE są 3 min - wszelkie awarie, zwarcia, które zostaną usunięte poniżej tej granicy nie wpływają na wzrost wskaźników SAIDI/SAIFI. Na rynku polskim obecnie jest kilka rozwiązań dotyczących automatyzacji sieci dystrybucyjn... więcej»

Ex-microBEL - rodzina najbardziej zaawansowanych sterowników sieci SN DOI:10.15199/74.2017.9.20
(Krzysztof Kalusiński)

Rozwój technologii internetowych i zaawansowanych sieci teleinformatycznych w coraz większym stopniu wykorzystywany w nowoczesnej infrastrukturze elektroenergetycznej daje niesamowite możliwości zastosowania, adaptacji oraz integracji rozwiązań, wymagając przy tym zupełnie nowego, całościowego spojrzenia na bezpieczeństwo pracy sieci elektroenergetycznych. Zagrożenia płynące z coraz szerszego wykorzystania sieci informatycznych, co pokazują ostatnie wydarzenia związanie z cyberatakami, stawiają bezpieczeństwo informatyczne w pozycji czynnika strategicznego, warunkującego poprawną pracę infrastruktury energetycznej. W związku z ciągłym rozwojem naszej linii produktowej pragniemy przedstawić Państwu nową linię urządzeń. Linia ta rozszerza grupę małych sterowników telemechaniki, wskaźników przepływu prądu zwarcia i koncentratorów komunikacyjnych - Ex-microBEL i zapewnia pełne bezpieczeństwo komunikacyjne wykorzystywane w najnowocześniejszych systemach energetycznych. Rodzina urządzeń Ex-microBEL Ex-microBEL jest rodziną produktów zaprojektowaną w celu zapewnienia szerokiego spektrum możliwości funkcjonalnych i konfiguracyjnych. Zastosowanie nowej platformy sprzętowej i procesora o dużej mocy obliczeniowej oraz dzięki skalowalnemu podsystemowi wejść/wyjść/pomiarów i bogatej funkcjonalności konfiguracyjnej - urządzenia Ex-microBEL charakteryzują się dużą elastycznością zastosowania, idącą w parze z wysoką dokładnością i pewnością działania. Czynnikiem wyróżniającym Ex-microBEL... więcej»

Sterownik reklozera ziemnozwarciowego CZIP-SRZ firmy RELPOL S.A. (Władysław Sieluk)
Według statystyk krajowych operatorów sieci dystrybucyjnych, w napowietrznych sieciach SN, ponad 70% zakłóceń stanowią zwarcia doziemne. Powszechne w ostatnich latach metody detekcji i lokalizacji zwarć doziemnych, oparte na kryterium prądowym, z użyciem sensorów pola elektromagnetycznego, dostarczają tylko bardzo zgrubnych i niepewnych danych, wymagających dalszej weryfikacji. W celu osiągnięcia wysokiej skuteczności detekcji zwarć doziemnych wydaje się mocno uzasadnione zastosowanie kryteriów admitancyjnych w urządzeniach pracujących w głębi sieci i współpracujących z łącznikami mającymi zdolność wyłączania prądów ziemnozwarciowych. Dobrym przykładem takiego rozwiązania jest sterownik CZIP-SRZ, oferowany przez firmę RELPOL S.A. (rys. 1).Łączniki napowietrzne SN Obecnie na rynku dostę... więcej»

Nowe rozwiązanie zabezpieczenia ziemnozwarciowego w sieciach SN z izolowanym punktem neutralnym i jego implementacja w zespole zabezpieczeń iZAZ400 DOI:10.15199/74.2017.9.20
(Piotr Olszowiec, Michał Krzęcio, Marian Duży)

Jednofazowe zwarcia z ziemią są najczęstszym rodzajem zakłóceń w sieciach SN z izolowanym punktem neutralnym, dlatego ich niezawodna i selektywna eliminacja należy do najważniejszych zadań EAZ. W krajowych sieciach SN z izolowanym punktem neutralnym powszechnie stosuje się dwa rodzaje selektywnych kierunkowych zabezpieczeń ziemnozwarciowych zerowo-prądowe i admitancyjne (susceptancyjne). Dla zapewnienia niezawodnego wykrywania zwarć z ziemią w chronionym odpływie, konieczny jest dobór prawidłowej nastawy, tj. prądu 3I0 czy admitancji rozruchowej Y0 = 3I0/U0. Niestety, bywa to trudne lub niemożliwe w nietypowych, choć dość częstych stanach pracy rozdzielni, przy zasilaniu kabli o stosunkowo niewielkiej długości [3, 4]. W takim przypadku, przy doziemieniu w jednym z kabli sieci (pole nr 2 na rys. 1) wartość prądu 3IO2, mierzonego przez zabezpieczenie zerowo-prądowe kierunkowe tego pola, może okazać się - jako proporcjonalna do susceptancji pojemnościowej doziemnej pozostałej części sieci 3B1 - niewystarczająca do pobudzenia zabezpieczenia, mimo że spełnione są pozostałe warunki, czyli przekroczony jest próg 3U0 i jest właściwy kąt między 3U0 i 3I0. Dla zapewnienia niezawodnego wykrywania zwarć z ziemią przez to zabezpieczenie konieczna jest więc odpowiednio duża sumaryczna susceptancja izolacji pozostałej części sieci, zapewniająca przepływ prądu 3I0 większego od dolnej granicy zakresu nastaw danego zabezpieczenia. Granica ta, w typowych zabezpieczeniach krajowych i zagranicznych, wynosi 5 mA po stronie wtórnej przekładnika Ferrantiego. Taki prąd doziemny w sieci kablowej 6 kV jest wymuszany przez zwarcie metaliczne przy łącznej długości kabli ok. 500 m. W zabezpieczeniach zerowo-prądowych należy nastawiać próg prądu z odpowiednim współczynnikiem czułości (np. 1,5) dla osiągnięcia skutecznej detekcji zwarć oporowych. Zatem żądaną wartość prądu 3I0 uzyska się przy zwarciach oporowych dopiero w sieci o łącznej długości ok. 1,5×5... więcej»

Monitorowanie wyłączników wysokiego napięcia DOI:10.15199/74.2017.9.23
(Jan Żurowski)

Artykuł opisuje CBWatch3-kompaktowe, modułowe rozwiązanie do monitorowania w czasie rzeczywistym wyłączników wysokiego napięcia odpowiednie do większości ich typów. Rozwiązanie to rejestruje istotne informacje, używając nieinwazyjnych czujników i wykonując w czasie rzeczywistym lokalny monitoring parametrów operacyjnych powiązanych z kluczowymi funkcjami wyłącznika. Monitoruje ono przekroczenia progów, ostrzega o istotnych zmianach kluczowych parametrów wyłącznika oraz ocenia stan wyłącznika pod kątem najczęstszych przyczyn awarii. Aktualne rozwiązanie wykorzystuje 15 lat praktycznych doświadczeń poprzednich rozwiązań, jak i opiera się na biegłości producenta w tej istotnej dla sprawności działania kluczowych składników majątku sieciowego operatora domenie. Menedżerowie ds. zarządzania majątkiem sieciowym wiedzą, jak newralgiczne znaczenie mają transformatory oraz rozumieją ryzyko i konsekwencje związane z jakąkolwiek awarią. Teraz zaczynają koncentrować się na fakcie, że wyłączniki wysokiego napięcia często mają równie newralgiczne znaczenie. Kiedy zostaje wykryty problem z transformatorem, przyjmuje się, że przekaźniki zabezpieczające i wyłączniki odizolują go od sieci. Niezadziałanie wyłącznika nie jest akceptowalne. Mając na całym świecie zasoby wyłączników o średnim wieku 25 lat i corocznie zmniejszający się budżet operacyjny, menedżerowie ds. zarządzania majątkiem sieciowym szukają sposobów na przejście z obsługi i konserwacji wyłączników opartej na przeglądach okresowych, na obsługę i konserwację opartą na rzeczywistym stanie urządzenia, co zapewnia jednocześnie zwiększoną dostępność i niezawodność. Rozwiązanie monitorujące wyłączniki CBWatch3 zgłasza konieczność konserwacji mechanicznej lub wymiany zestyku opalnego. Ogranicza w ten sposób potrzebę inspekcji oraz przeglądów w określonych odstępach czasu. Umożliwia za to bardziej ekonomiczne i mniej reaktywne podejście do konserwacji oparte na rzeczywistym stanie ur... więcej»

2017-8

zeszyt-5238-wiadomosci-elektrotechniczne-2017-8.html

 
W numerze m.in.:
Analiza poprawności działania układów SCO zainstalowanych w KSE na podstawie badań laboratoryjnych DOI:10.15199/74.2017.8.6
(Marek Głaz)

Wraz z wymianą układów SCO na nowe, spełniające wymagania IRiESP, w KSE odnotowano przypadki zbędnych wyłączeń przez automatykę SCO. W toku wyjaśnień stwierdzono zależność zbędnych działań od występowania różnego rodzaju stanów przejściowych w sieci rozdzielczej. Podejrzewano, że przyczyny mogą być związane z niedoskonałością zastosowanych w urządzeniach algorytmów i metod pomiarowych. Uzyskanie potwierdzenia tej tezy wymagało przeprowadzenia badań z możliwością symulowania w warunkach laboratoryjnych stanów przejściowych. Automatyka SCO stanowi jeden z najważniejszych elementów planu obrony KSE. Zasada jej działania jest związana z wyłączaniem grupy odbiorców na potrzeby obrony SEE przed utratą stabilności częstotliwościowej. W IRiESP zawarte są zapisy dotyczące SCO, które wynikają z wymagań określonych przez ENTSO-E, opisanych w dokumencie Policy 5 "Emergency Operations". Dokument ten określa założenia działań oraz odpowiedzialności operatorów w zakresie opanowywania zakłóceń dotyczących całego połączonego systemu europejskiego lub jego regionów. Zgodnie z powyższymi wymaganiami zakres nastaw działania SCO zawiera się od 49 Hz do 48 Hz. Dla wyższych częstotliwości od 50 Hz do 49 Hz uwzględnia się udział regulacji pierwotnej i wtórnej oraz inne działania (np. wyłączanie pomp), przeciwdziałające powstałemu deficytowi mocy. Ustawiając ostatni stopnień SCO na poziomie 48 Hz, zakłada się bezpieczny margines, umożliwiający zahamowanie przez SCO dalszego spadku częstotliwości, zanim nastąpi automatyczne odłączanie się generatorów po przekroczeniu 47,5 Hz. Dodatkowo, margines ten może być wykorzystany do indywidulanych działań (np. wydzielania obszarów wyspowych), przewidzianych w indywidulanych planach obrony operatorów. Operatorzy europejscy połączeni w ramach ENTSO-E są zobowiązani do stosowania następujących zasad koordynacji nastaw SCO. Aby nie spowodować efektu przeregulowania związanego z podwyższeniem częstotliwości powyż... więcej»

Sieci komunikacyjne wg IEC 61850 w obwodach wtórnych stacji 400/220 kV DOI:10.15199/74.2017.8.4
(Jerzy Nowak)

Obwody wtórne stacji składają się z: zabezpieczeń, automatyki, sterowania operacyjnego i akwizycji danych (SSiN - System Sterowania i Nadzoru), blokad technologicznych i łączeniowych, pomiarów energii, synchronizacji napięć, synchronizacji czasu, łącza inżynierskiego, rejestracji zdarzeń i zakłóceń, lokalizacji miejsca zwarcia, monitoringu aparatury pierwotnej i wtórnej, rezerwowej sygnalizacji awaryjnej, zasilania aparatury pierwotnej i wtórnej oraz z różnorodnej aparatury pomocniczej. Jedno urządzenie wielofunkcyjne inteligentne (IED - Intelligent Electronic Device) może mieć różne funkcje, np.: sterowanie operacyjne, akwizycję danych, zabezpieczenie odległościowe 5-strefowe, zabezpieczenie różnicowe, zabezpieczenie zerowoprądowe dwustopniowe kierunkowe, rejestrację zakłóceń, synchronizację napięć, SPZ (samoczynne ponowne załączenie) itd. Funkcja może rezydować w jednym IED lub może być rozproszona, tj. wykonywana przez kilka IED. IED, mające funkcję rozproszoną, mogą być zlokalizowane w obrębie pola rozdzielni (np. SPZ w oddzielnym urządzeniu) lub w różnych polach rozdzielni (np. lokalna rezerwa wyłącznikowa). Obwody wtórne to nie tylko funkcje zabezpieczeniowe, automatyki, SSiN itp., spełniające wymagania, niezawodności, selektywności i szybkości działania, dyspozycyjności itp. Architektura obwodów wtórnych jest również kształtowana wymaganiami instalacyjnymi, eksploatacyjnymi i ruchowymi. Nowoczesne urządzenia IED mają z natury rzeczy krótki czas eksploatacji z powodu ich zależności od elektroniki i software. Zatem w ciągu czasu eksploatacji obwodów pierwotnych przez 40-60 lat, urządzenia obwodów wtórnych będą wymieniane średnio dwa - trzy razy. Niektóre komponenty mogą być wymieniane częściej. Technologia komunikacji zmienia się szybciej niż technologia obwodów wtórnych. Jeśli instalujemy nowe urządzenie IED, to może ono wymagać zmiany typowej dla niego konfiguracji w celu zapewnienia komunikacji z istniejącymi urządze... więcej»

Proekologiczne odnawialne źródła energii
Witold M. Lewandowski, Ewa Klugmann- -Radziemska: Proekologiczne odnawialne źródła energii. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, 2017.W Przedmowie autorzy napisali: Odnawialne źródła energii to temat interdyscyplinarny, gdyż obejmuje swym zasięgiem wiele dziedzin nauki i techniki, od fizyki, chemii, energetyki - poprzez elektronikę termodynamikę, mechanikę, biotechnologię, do ekonomii i socjologii. (…) W celu wyeksponowania tematu i przedstawienia go w jak najbardziej interesującym świetle, starano się znaleźć złoty środek, wzbogacając informacje encyklopedyczne niezbędnymi podstawami teoretycznymi, przykładami zastosowań, rachunkiem ekonomicznym nakładów i zysków, prognozami i kierunkami dalszego rozwoju (…). Autorzy prezentują następujące zagadnienia: Charakterystyka obecnego stanu środowiska - energetyka konwencjonalna, skażenie powietrza spalinami, nowe trendy w energetyce konwencjonalnej, energetyka jądrowa, zalety i wady energetyki konwencjonalnej, charakterystyka działań zmierzając... więcej»

Międzynarodowy Dzień Elektryka 2017 (Krzysztof Woliński)
Oddział Radomski SEP 31 maja 2017 r. zorganizował centralne uroczystości obchodów Międzynarodowego Dnia Elektryka 2017 im. André Marie Ampéreʼa oraz Ogólnopolską inaugurację Roku Profesora Włodzimierza Krukowskiego w 130. rocznicę urodzin. Współorganizatorami uroczystości byli: prezes SEP, prezes ENEA Wytwarzanie w Świerżach Górnych oraz dyrektor PSE Oddział w Radomiu. Uczestnicy spotkali się na terenie Elektrowni Kozienice w Świerżach Górnych. W obchodach uczestniczyło prawie 120 osób.Zebranych oraz gości serdecznie powi... więcej»

Mgr inż. Jacek Szpotański (Zbigniew Filinger, Ryszard Frydrychowski)
W sierpniu br. obchodzimy znakomity jubileusz, były wieloletni prezes SEP, a wcześniej prezes Oddziału Warszawskiego SEP - kol. Jacek Szpotański kończy 90 lat. Jacek Szpotański pochodzi ze szlacheckiego rodu Duninów - herbu Łabędź - wywodzącego się niemalże z początków państwa polskiego. Pierwsze oficjalne opisy działalności potomków rodu sięgają okresu panowania króla Bolesława Krzywoustego. Ród ten na przestrzeni wieków miał dziesiątki postaci zapisanych w historii Polski: rycerzy, hierarchów kościelnych, urzędników dworskich, zarządców ziemskich, urzędników miejskich, przemysłowców, pisarzy i poetów. W XIV w. powstały dwuczłonowe nazwiska rodu. Drugi człon to nazwa posiadłości lub cecha charakterystyczna postaci. Na przykład szpotawe kolana konia, stąd Dunin Szpot (Szpotański). Na przełomie XVII i XVIII w. żył Zygmunt Dunin Szpot ze Szpotawej Woli w Guberni Radomskiej, który jako pierwszy zrezygnował z pierwszego członu w nazwisku i zaczął posługiwać się nazwiskiem Szpotański. Współcześnie Duninowie zrzeszeni są w Stowarzyszeniu Rodu Duninów herbu Łabędź, z siedzibą w Warszawie. Jacek Szpotański urodził się 17 sierpnia 1927 r. w Warszawie. Jego ojcem był inżynier elektryk Kazimierz Szpotański, współzałożyciel i wieloletni prezes SEP, ale przede wszystkim założyciel największej w okresie międzywojennym polskiej fabryki aparatów elektrycznych. Pragnieniem ojca było, aby syn też był elektrykiem i potrafił kierować wielką, stale rozwijającą się fabryką. Jacka Szpotańskiego jeszcze jako ucznia szkoły podstawowej zabierał w teren, gdzie były instalowane urządzenia wyprodukowane w fabryce. Już w czasie wojny ojciec wraz z synem chodzili na teren budowy, a w 1942 r. uczestniczyli w uroczystym uruchomieniu linii 150 kV w Elektrowni Rożnów, prowadzącej do Warszawy. Dziś, najprawdopodobniej, jest on jedynym żyjącym świadkiem tego ważnego wydarzenia w historii elektryfikacji aglomeracji warszawskiej, pierwszego połączenia warsz... więcej»

2017-7

zeszyt-5173-wiadomosci-elektrotechniczne-2017-7.html

 
W numerze m.in.:
Międzynarodowe Targi Energetyki EXPOPOWER 2017 (Krzysztof Woliński)
Międzynarodowe Targi Energetyki EXPOPOWER odbyły się w Poznaniu w dniach 23-25 maja 2017 r. Równolegle odbyły się Międzynarodowe Targi Energii Odnawialnej GreenPOWER.Patronat branżowy nad targami sprawowały: Izba Gospodarcza Energetyki i Ochrony Środowiska, Stowarzyszenie Elektryków Polskich, Polska Izba Gospodarcza Elektrotechniki, Polskie Towarzystwo Pr... więcej»

Konkurs o tytuł najaktywniejszego Koła SEP w roku 2016
Komisja konkursowa pod przewodnictwem kol. Andrzeja Klaczkowskiego (Oddział Zagłębia Węglowego SEP) podsumowała rywalizację kół w 2016 r. W konkursie uczestniczyło 38 kół z 15 Oddziałów. W poszczególnych kategoriach zwyciężyły następujące koła. Grupa "A" (koła do 30 członków) Lokata Nazwa Koła Oddział I Koło SEP nr 16 przy Wydziale EAIiIB AGH w Krakowie Krakowski II Koło SEP nr 10 przy Szkole nr 2 we Wrocławiu Wrocławski III Koło SEP nr 5... więcej»

Klaster energetyczny w regionie Harz w Niemczech - doświadczenia i wyzwania DOI:10.15199/74.2017.7.4
(Bartłomiej Arendarski, Przemysław Trojan, Przemysław Komarnicki)

Rosnąca liczba zdecentralizowanych systemów elektroenergetycznych prowadzi do rozwoju technologii opartych na integracji źródeł OZE. Jednym z głównych wyzwań jest połączenie komponentów systemu przez sieć teleinformatyczną. Technologie komunikacyjne i informacyjne (ICT - Information and Communication Technology) odgrywają kluczową rolę w zaawansowanych systemach elektroenergetycznych. Integracja nowoczesnych technologii ICT pozwala na wymianę danych między: operatorami systemów elektroenergetycznych, jednostek wytwórczych, magazynów energii oraz odbiorców, torując tym samym drogę do efektywnego wykorzystania energii elektrycznej. Istnieje wiele inicjatyw i przedsięwzięć w tej dziedzinie, które zostały podsumowane w skali międzynarodowej pod nazwą smart grid. "Smart" w tym kontekście oznacza nawiązanie do inteligentnego wykorzystania wszystkich dostępnych środków do integracji i optymalizacji całego systemu elektroenergetycznego - począwszy od systemów wytwórczych, magazynowania energii, transportu, dystrybucji, a kończywszy na jej efektywnym wykorzystaniu. Realizacji tej koncepcji towarzyszy motywacja łącząca trzy główne cele, które mają wpływ na: środowisko, niezawodność dostaw oraz koszty wytwarzania i dystrybucji energii elektrycznej [3]. Cele te były realizowane w jednym z sześciu projektów pilotażowych, podjętych w ramach inicjatywy "e-Energia" w Niemczech. Projekt klastra regionu Harz (RegModHarz), dzięki dużemu udziałowi odnawialnych źródeł energii, takich jak: farmy wiatrowe, fotowoltaiczne oraz hydroelektrownie, w tym regionie stwarza idealne warunki do rozwoju technicznego i ekonomicznego klastra energetycznego, bazującego na odnawialnych źródłach energii oraz wdrażania technologii wspierających dalszą integrację OZE. Konsorcjum projektu obejmowało: operatorów systemów przesyłowych i dystrybucyjnych, operatorów jednostek wytwórczych, obiekty użyteczności publicznej i odbiorów energii, a także producentów komponent... więcej»

Rozdzielnice 2-systemowe średnich napięć (SN) firmy ELEKTROMETAL ENERGETYKA SA (Mariusz Radziszewski, Jacek Jackiewicz)
ELEKTROMETAL ENERGETYKA SA od kilku lat dostarcza rozwiązania z zakresu elektroenergetyki, wśród których dominują 1-systemowe rozdzielnice średnich napięć typu e2ALPHA przeznaczone do rozdziału pierwotnego lub wtórnego energii elektrycznej w strategicznych obiektach elektroenergetycznych, takich jak: GPZ, GSZ, RPZ, główne rozdzielnie kopalń i zakładów przemysłowych, elektrowni i elektrociepłowni, rozdzielni sieciowych i podstacji trakcyjnych. Odpowiedzią na stale rosnące potrzeby użytkowników jest kolejny produkt firmy ELEKTEOMETAL ENERGETYKA SA - rozdzielnica 2-systemowa typu e2ALPHA-2S. Stacje elektroenergetyczne wyposażane są w rozdzielnice SN, pracujące w układach z pojedynczym lub podwójnym systemem szyn zbiorczych. Najbardziej popularnym układem pracy rozdzielnicy SN jest pojedynczy system szyn zbiorczych (sekcjonowany lub niesekcjonowany). Niewątpliwymi zaletami takiego układu są stosunkowo niskie nakłady inwestycyjne oraz łatwość obsługi, natomiast układ taki obarczony jest również pewnymi ograniczeniami, a mianowicie w przypadku wystąpienia zakłócenia w obrębie szyn zbiorczych mamy do czynienia z przerwą pracy całej sekcji ... więcej»

Właściwości niezawodnościowe napowietrznych linii dystrybucyjnych 110 kV DOI:10.15199/74.2017.7.3
(Andrzej Ł. Chojnacki, Agata K. Kaźmierczyk, Andrzej Stobiecki)

W niniejszym artykule autorzy zaprezentowali wyniki analizy parametrów oraz właściwości niezawodnościowych dystrybucyjnych linii napowietrznych 110 kV. Przeprowadzone badania obejmowały takie zagadnienia jak: sezonowość i przyczyny oraz skutki awarii (uszkodzony element linii). Na podstawie danych empirycznych przeprowadzona została weryfikacja parametryczna oraz nieparametryczna: czasu trwania awarii, czasu trwania wyłączeń awaryjnych, czasu trwania przerw w zasilaniu oraz energii elektrycznej niedostarczonej do odbiorców. Wszystkie analizy przeprowadzone zostały na poziomie istotności α = 0,05. Analiza sezonowości oraz przyczyn awarii Obserwacja zawodności linii 110 kV obejmuje okres 9 lat na terenie dużej spółki dystrybucyjnej energii elektrycznej w kraju. Na początku obserwacji istniało w tej spółce łącznie 1307 km napowietrznych linii 110 kV. Na koniec obserwacji długość ta wynosiła 1453 km. Długość linii w kolejnych latach obserwacji została przedstawiona w tab. I. W tab. II przedstawiono częstość uszkodzeń linii 110 kV w poszczególnych miesiącach roku. Dane te w postaci histogramu oraz funkcja aproksymacyjna przedstawione zostały na rys. 1. Najwięcej awarii linii 110 kV zaobserwowano w miesiącach zimowych (styczeń, luty, grudzień) oraz w miesiącach letnich i jesiennych (lipiec - październik). W zimie wystąpiło 77 awarii, co stanowi 34,53% wszystkich uszkodzeń (najwięcej w styczniu 17,94%). W miesiącach letnio-jesiennych wystąpiło 90 awarii, co stanowi 40,36% wszystkich uszkodzeń (najwięcej w sierpniu 14,35%). W pozostałych miesiącach zawodność linii kształtuje się znacznie poniżej średniej intensywności uszkodzeń. Ze względu na przejrzystość oraz prostotę zapisu, jako funkcję aproksymacyjną sezonowej zmienności częstości awarii, przyjęto wielomian. Ponieważ współczynniki funkcji aproksymacyjnej Dr hab. inż. Andrzej Ł. Chojnacki (a.chojnacki@tu.kielce.pl), dr inż. Agata K. Kaźmierczyk, dr inż. Andrzej Stobiecki ... więcej»

2017-6

zeszyt-5115-wiadomosci-elektrotechniczne-2017-6.html

 
W numerze m.in.:
Szkolenie techniczne General Electric (Krzysztof Woliński)
W dniach od 4 do 5 kwietnia 2017 r. w Bielsku-Białej General Electric Power Oddział Grid Automation zorganizował po raz kolejny szkolenie dla projektantów stacji wysokich i najwyższych napięć. W szkoleniu wzięło udział ponad 70 osób, które reprezentowały biura projektowe z całego kraju. Celem szkolenia było: przybliżenie rozszerzonej oferty produktowej GE (oraz Alstom), dostarczenie informacji mających wpływ na podejmowanie decyzji podczas projektowania oraz odpowiedzi na pytania techniczne, jakie powstają podczas wykonywania prac projektowych. Spotkanie był... więcej»

Wdrożenie rozproszonego systemu automatyk restytucyjnych typu Self-Healing Grid produkcji Schneider Electric na terenie PGE Dystrybucja Oddział Białystok RE Ełk DOI:10.15199/74.2017.6.7
(Grzegorz Torebko)

Dołączenie przez URE współczynników SAIDI/SAIFI do wskaźników jakościowych dostarczanej do klienta energii elektrycznej wymusiło na spółkach dystrybucyjnych więcej inwestycji w sieć dystrybucyjną. Inwestycje te przebiegają wielotorowo, a ich cel jest jeden - obniżenie współczynników SAIDI/SAIFI do wymaganego przez URE poziomu. Sposobów na obniżanie współczynników SAIDI/SAIFI jest kilka - zamiana linii napowietrznych na linie izolowane lub kablowe, automatyzacja w głębi sieci przez montaż reklozerów i rozłączników sterowanych drogą radiową, telemechanika stacji WN/SN i SN/nN, automatyzacja procesów przełączeniowych po wystąpieniu zwarcia. Z takimi samymi problemami boryka się rejon Ełk, należący do grupy PGE Dystrybucja. Po wielu analizach i poszukiwaniu nowych rozwiązań technicznych, zdecydowaliśmy się m.in. na opracowane koncepcje automatyzacji sieci kablowych SN. Po wykonaniu założeń działania takiego systemu rozpoczęliśmy prace nad wdrożeniem tego rozwiązania. W artykule opisano inwestycję w automatyzację sieci SN, zrealizowaną w ubiegłym roku na terenie miasta Ełk. Automatyka ta ma za zadanie jak najszybsze wyizolowanie miejsca zwarcia oraz przywrócenie zasilania jak największej liczbie odbiorców po zwarciu. Założenia wdrożenia projektu Głównym celem, przyświecającym pilotażowemu projektowi automatyzacji sieci kablowej SN w Ełku było: - obniżenie współczynników SAIDI/SAIFI, - identyfikacja miejsca zwarcia, dzięki wyposażeniu stacji we wskaźniki zwarciowe z komunikacją, - automatyczne przełączanie układu sieci po wystąpieniu zwarcia, - telemechanizacja stacji SN/nN, - wyposażenie stacji w nowoczesne rozdzielnice. Obecnie na rynku jest kilka wersji systemów automatyzacji sieci SN, które różnią się między sobą podejściem do tematu restytucji zasilania oraz wykorzystania do tych celów systemów nadrzędnych SCADA. Jedne systemy (scentralizowane) bazują na systemie nadrzędnym SCADA, który: zbiera informacje z sieci, analizuj... więcej»

Standard IEC 61850 w zastosowaniach badawczych i dydaktycznych w obszarze automatyki EAZ DOI:10.15199/74.2017.6.9
(Andrzej Kwapisz, Jacek Handke)

Ewolucja technologii z zakresu teleinformatyki wpłynęła w znaczącym stopniu na wiele dziedzin nauki i techniki oraz obszarów życia codziennego - zarówno prywatnego, jak i zawodowego. Do skutecznej realizacji zadań w pracy zawodowej aktualnie wymagana jest nie tylko dobra znajomość zagadnień teoretycznych i praktycznych - bezpośrednio związanych z rodzajem wykonywanej pracy, ale w równym stopniu opanowanie umiejętności interdyscyplinarnych z zakresu informatyki i telekomunikacji. Wprowadzenie do eksploatacji urządzeń cyfrowych w prawie wszystkich dziedzinach nauki i techniki oraz gałęziach przemysłu skutkuje większą złożonością samych urządzeń oraz skomplikowaniem ich obsługi. Zastosowanie nowoczesnych technologii w każdej z dziedzin techniki wymaga równocześnie przygotowania odpowiednio wyszkolonego personelu, który w ramach obowiązków zawodowych będzie w stanie w sposób prawidłowy: instalować, konfigurować i eksploatować urządzenia wykorzystujące najnowsze zdobycze techniki cyfrowej. Stopień złożoności wprowadzanych do eksploatacji i będących na etapie projektowania urządzeń jest z każdym rokiem coraz większy. Liczba technologii w urządzeniach z dnia na dzień jest coraz większa. Obecnie sposób działania całego urządzenia lub wykonanie wielu jego funkcji zaczyna być realizowane w oderwaniu od fizycznej konstrukcji układu. Coraz częściej urządzenie dostępne jest w postaci wirtualnej lub funkcjonuje w tzw. chmurze. W tej sytuacji bardzo duże znaczenie ma wykształcenie kadr do przyszłej pracy w poszczególnych sektorach gospodarki oraz podnoszenie stopnia kwalifikacji już zatrudnionych pracowników. Wymaga to kształcenia nie tylko w dziedzinach podstawowych, takich jak np. elektrotechnika, elektroenergetyka, itp. ale również wprowadzenia do programu nauczania znacznie więcej materiału z zakresu obejmującego podstawy: informatyki, telekomunikacji oraz nauk pokrewnych. Podstawowe urządzenia systemu elektroenergetycznego związane z... więcej»

Audyty energetyczne przedsiębiorstw DOI:10.15199/74.2017.6.4
(Tomasz Sumera)

Od 1 października 2016 r. obowiązuje nowa ustawa o efektywności energetycznej z 20 maja 2016 r.1) Jest to realizacja dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej (2012/27/UE)2), która weszła w życie w grudniu 2012 r. W myśl dyrektywy, państwa członkowskie są zobowiązane do ustalenia orientacyjnych krajowych celów w zakresie efektywności energetycznej na rok 2020, wykorzystując zużycie energii pierwotnej albo zużycie końcowe. W dyrektywie określono także prawnie wiążące przepisy obowiązujące użytkowników końcowych oraz dostawców energii m.in. obowiązkowe i regularne audyty energetyczne, przeprowadzane co najmniej co cztery lata w dużych przedsiębiorstwach, z wyjątkiem tych, w których wdrożono certyfikowane systemy 3). Ustawa o efektywności energetycznej z 20 maja 2016 r. - jako wdrożenie w Polsce ww. dyrektywy - w rozdziale 5. wprowadza obowiązek m.in. przeprowadzenia audytów energetycznych przedsiębiorstw. Wymaganie to dotyczy dużych przedsiębiorstw niezależnie od branży. Zwolnione z obowiązku są mikro-, małe i średnie przedsiębiorstwa4). Zwolnienie dotyczy też dużych przedsiębiorstw w przypadku wdrożenia przez nich: - systemu zarządzania energią określonego w Polskiej Normie dotyczącej systemów zarządzania energią, wymagań i zaleceń użytkowania5), - systemu zarządzania środowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 13 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1221/2009 z 25 listopada 2009 r. w sprawie dobrowolnego udziału organizacji w systemie ekozarządzania i audytu we Wspólnocie (EMAS), uchylającego rozporządzenie (WE) nr 761/2001 oraz decyzje Komisji 2001/681/WE i 2006/193/WE6), pod warunkiem jednak, że w ramach tych systemów przeprowadzono audyt energetyczny przedsiębiorstwa. Definicję małego i średniego przedsiębiorstwa można znaleźć w rozporządzeniu Komisji Europejskiej (UE) nr 651/2014 z 17 czerwca 2014 r., uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Tr... więcej»

Automatyka SZR bazująca na sterownikach MiCOM C434 DOI:10.15199/74.2017.6.11
(Wojciech Bim)

MiCOM C34 Urządzenie to oferowane jest w szerokiej obudowie 84TE z wyświetlaczem graficznym, znanym przede wszystkim z zabezpieczenia MiCOM P139. Prezentowane są na nim układ i stan łączników biorących udział w automatyce przełączania zasilania, wirtualne łączniki umożliwiające elastyczną konfigurację automatu oraz bieżące pomiary. Charakterystyczną cechą wyróżniającą ten produkt od innych w naszej ofercie jest bezpośredni pomiar 8 napięć. Funkcje pod- i nadnapięciowe osobne dla każdego kanału pomiarowego pełnią rolę elementów detekcji zaniku napięcia. Możliwość wprowadzenia zwłoki czasowej pozwala na odczulenie się od chwilowych zaników napięcia. Główną technologią urządzenia, pozwalającą na tworzenie wyrafinowanych algorytmów przełączeń, jest programowalna logika PLC. To dzięki niej utworzony został uniwersalny algorytm działania. Każde przełączenie jest rejestrowane w wbudowanym rejestratorze zakłóceń. Tak jak w innych urządzeniach tej serii - użytkownik ma do dyspozycji 16 s. Pozwala to na zapamiętanie np. 8 przebiegów, każdy o pojemności 2 sekund. Dodatkowy rejestr zdarzeń operacyjnych o pojemności 1000 zdarzeń zapisuje wszystkie operacje na łącznikach. Całość podtrzymywana jest bateryjnie w celu zabezpieczenia przed utratą danych w przypadku zaniku napięcia pomocniczego. Wersja z dużym wyświetlaczem wyposażona jest w klawisze funkcyjne do sterowania poszczególnymi łącznikami z uwzględnieniem blokad polowych. Z... więcej»

2017-5

zeszyt-5067-wiadomosci-elektrotechniczne-2017-5.html

 
W numerze m.in.:
Ograniczanie strat mocy w układach zasilających przez filtrację wyższych harmonicznych DOI:10.15199/74.2017.5.3
(Grzegorz Hołdyński, Zbigniew Skibko)

straty mocy, układy zasilające, wyższe harmoniczne Przedstawiono podstawowe zagadnienia związane z mechanizmem przyrostu strat mocy w poszczególnych elementach sieci zasilającej powodowanych przepływem prądów odkształconych oraz metody ich zmniejszenia przez eliminację wyższych harmonicznych. Keywords: power loss, power supplies, higher harmonics Basic principles related to the mechanism of the increase in the power loss in individual network elements, caused by the flow of deformed currents and methods of limiting them by filtration of higher harmonics are presented in the article.Odbiorników nieliniowych przyłączonych do sieci elektroenergetycznych jest coraz więcej. Należą do nich m.in.: przemienniki częstotliwości, prostowniki (sterowane i niesterowane), sprzęt elektroniczny (komputerowy, RTV), oświetlenie wyładowcze oraz LED. Odbiorniki te wymuszają w sieci zasilającej przepływ prądów odkształconych od przebiegu sinusoidalnego, co powoduje wiele niekorzystnych zjawisk. Należy do nich głównie zwiększenie strat mocy, co wiąże się w niektórych przypadkach ze znacznym pogorszeniem efektywności energetycznej układów elektroenergetycznych. Wyższe harmoniczne prądów (składowe o częstotliwościach będących wielokrotnością częstotliwości podstawowej), przepływając przez poszczególne elementy układów elektroenergetycznych, takich jak transformatory czy linie zasilające odbiorców, wywołują w nich dodatkowe straty mocy. Straty te, oprócz pogorszenia efektywności energetycznej układów zasilających, mogą być przyczyną innych niekorzystnych zjawisk. W liniach elektroenergetycznych dodatkowe straty mocy powodują wzrost temperatury przewodów (szczególnie przewodu neutralnego), co w przypadku linii kablowych może skutkować szybszym starzeniem izolacji, natomiast w liniach napowietrznych zmianą układu naprężeń w przewodach linii. W transformatorach, dodatkowe straty mocy, wywołane przepływem wyższych harmonicznych prądów, powodują wzrost te... więcej»

Nowoczesne i niezawodne rozwiązania dla systemów elektroenergetycznych na przykładzie standardu IEC 61850 DOI:10.15199/74.2017.5.7
(Paweł Łuszczak)

Słowa kluczowe: cyfrowa stacja elektroenergetyczna, szyna stacyjna i procesowa, standard IEC 61850 Przedstawiono podstawowe elementy standardu IEC 61850 stosowanego w cyfrowych stacjach elektroenergetycznych. Keywords: digital power stations, station and process rail, IEC 61850 standard The article presents the basic elements of IEC 61850 standard used in digital power station.Od momentu powstania standardu IEC 61850 minęło niemal 13 lat (pierwsza wersja 2004 r.). W poprzednich latach mnogość protokołów komunikacyjnych takich jak: 60870-5-101/104, Modbus, Fieldbus, DNP.3 czy inne protokoły własnościowe, doprowadziły do generowania coraz większych niedogodności, np.: osiągano limity sprzętowe, przez co aplikacje były trudne do rozbudowy, brakowało spójnych rozwiązań przy coraz bardziej rozwiniętej infrastrukturze elektroenergetycznej, wzrastały koszty implementacji i obsługi. Powstanie standardu dało wiele korzyści i ujednoliciło wymagania stawiane dostawcom sprzętu i oprogramowania. Przede wszystkim pozwoliło na: znaczną poprawę jakości punktów zasilających, redukcję czasów przestoju, ułatwiło możliwość rozszerzeń w perspektywie czasu oraz znacznie zredukowało ilość okablowania. Szyna stacyjna i procesowa Ogólna struktura elektroenergetycznej stacji cyfrowej w standardzie IEC 61850 została przedstawiona na rysunku. Schemat obrazuje umiejscowienie typowych elementów st... więcej»

Uziemienia betonowych słupów linii średniego napięcia DOI:10.15199/74.2017.5.11
(Witold Hoppel)

Słowa kluczowe: sieć średniego napięcia, słupy betonowe, ochrona od porażeń Omówiono wymagania norm dotyczące uziemienia betonowych słupów linii średniego napięcia w krajowej sieci elektroenergetycznej. Keywords: medium voltage networks, concrete pillars, protection against electric shocks The standards related to the pillars grounding in domestic electricity networks are discussed in the article.W Polsce do budowy linii napowietrznych średniego napięcia najczęściej używa się żerdzi betonowych i tylko wyjątkowo spotyka się słupy wykonane z innych materiałów, jak: stal, drewno, a ostatnio tworzywa sztuczne. Linie średniego napięcia to linie o napięciu znamionowym powyżej 1 kV, a nieprzekraczającym 36 kV. W Polsce dotyczy to głównie linii 15 kV i 20 kV, a sporadycznie linii 6 kV oraz 30 kV. Linie SN powinny być projektowane i budowane zgodnie z wieloarkuszową normą PN-EN 50341 [8, 9], przy czym norma PN-EN 50341-2-22:2016 [9], pomimo że była opracowana i opiniowana po polsku, w czasie pisania tego artykułu była opublikowana tylko w języku angielskim. Normy te nie są normami powołanymi w przepisach, niemniej jednak należy je traktować jako uznane zasady wiedzy technicznej w rozumieniu ustawy Prawo budowlane. Problemy pojawiają się, kiedy norma - zwłaszcza jej wersja polskojęzyczna - ma ewidentne błędy lub wręcz przeczy zasadom wiedzy technicznej. Autor ostatnio, rozwiązując określone kwestie techniczne, nie zawsze ściśle stosuje normę, ale stara się zachować jej intencje. Taki problem dotyczy m.in. wzorów na prądy ziemnozwarciowe i uziomowe w normie PN-E-05115:2002 [4], a także w jej nowej, poprawionej wersji PN-EN 50522:2011 [10]. Jeżeli chodzi o definicje pojęć z zakresu ochrony od porażeń można opierać się na zapisach normy PN-E-05115:2002 [4], mimo że nie dotyczy ona linii napowietrznych. Według normy PN-EN 50341-1:2013 [8] pojęcia "słup" i "konstrukcja wsporcza" oznaczają różne konstrukcje podtrzymujące przewody elektroe... więcej»

Magazynowanie energii elektrycznej a optymalizacja techniczno-ekonomiczna DOI:10.15199/74.2017.5.8
(Tomasz Tutak)

Słowa kluczowe: OZE, magazyny energii, optymalizacja technicznoekonomiczna Omówiono sposoby magazynowania energii elektrycznej, technologię budowy magazynów energii oraz rolę mikroinstalacji. Keywords: renewable energy sources, energy storage facilities, technical and economic optimization Are discussed the ways of storing electrical energy, the technology behind energy storing facilities as well as the role of micro-plants.Energia elektryczna stała się niezbędna do funkcjonowania zarówno sektora przemysłowego, jak i gospodarstw domowych. Wytwarzanie energii elektrycznej ma zatem oczywisty wpływ na poziom gospodarki danego kraju. Jakie jednak wybrać źródło energii jako najlepsze? Czy wykorzystywać surowce kopalne? A może zasoby energii jak: woda, słońce, geotermia, wiatr lub biomasa jako źródło wytwarzające energię elektryczną? lub skorzystać z energii wytwarzanej w elektrowniach jądrowych? Pytania te są typowe, gdy zastanawiamy się nad rozwojem gospodarczym w wieloletniej perspektywie. Jednak nie tylko dobór źródła wytwarzania energii elektrycznej stanowi wyzwanie podczas analizy techniczno-ekonomicznej specyficznej dla gospodarki danego kraju. To także pytanie, które źródło zabezpieczy potrzeby gospodarki. Czy można korzystać tylko z mocy wytwórczych różnych źródeł energii elektrycznej? W sposób naturalny nasuwa się wniosek, że dla zabezpieczenia ciągłości dostaw prądu każdy kraj musi dysponować magazynem energii elektrycznej. Jak powinien wyglądać taki magazyn energii? Z technicznego punktu widzenia - podobnie jak przy wytwarzaniu energii elektrycznej należałoby mieć kilka sposobów magazynowania. Funkcjonującym najdłużej, już prawie od stu lat, jest jedno- lub wielostopniowy system zbiorników wodnych, pozwalający na wytwarzanie energii elektrycznej, wykorzystującej energię potencjalną wody. Energia elektryczna jest wytwarzana na bieżąco, jednak woda spiętrzona przez tamy i zgromadzona w zbiornikach wodnych może być wykorzys... więcej»

Łączniki napowietrzne SN z telesterowaniem, automatyką i pomiarami a wskaźniki niezawodności zasilania DOI:10.15199/74.2017.5.13
(Stanisław Kiszło)

Słowa kluczowe: niezawodność sieci SN, wskaźniki niezawodności: SAIDI, SAIFI, MAIFI, automatyka sieci SN, łączniki średniego napięcia, synchrofazory W artykule opisano wskaźniki niezawodnościowe i ich wartości, systemy sterowania i telemechaniki w automatyce sieci. Przedstawiono wpływ automatyki FDIR oraz liczby zainstalowanych łączników i urządzeń towarzyszących na wskaźniki niezawodnościowe SAIDI, SAIFI. Keywords: reliability grids of medium voltage, reliability index SAIDI, SAIFI, MAIFI, automatic power grid, switches of medium voltage, synchrophasors The article presents value reliability index, remote control system and telecontrolin automatic power grid. Presents automatic FDIR and some switches, equipment correlation on reliability index SAIDI, SAIFI. DOI 10.15199/74.2017.5.13 Podstawowym wyzwaniem wszystkich operatorów systemów dystrybucyjnych (OSD) jest, od wielu lat, niezawodność i ciągłość dostaw energii elektrycznej do klienta. Niezawodność zasilania definiowana za pomocą współczynników niezawodnościowych SAIDI/SAIFI/MAIFI jest jednym ze wskaźników jakościowych pracy sieci dystrybucyjnej. Urząd Regulacji Energetyki (URE) dołączył wymienione współczynniki niezawodnościowe do wskaźników jakościowych i uzależnił wartość przychodu taryfowego spółek dystrybucyjnych od wskaźników SAIDI i SAIFI. Wprowadzenie nowego modelu regulacji jakościowej powoduje konieczność opracowania i realizacji określonych celów ukierunkowanych na poprawę efektywności elektroenergetycznej, poprawę jakości obsługi klienta, jakości sieci dystrybucyjnych i jakości dostarczanej do klienta energii. Jednym ze sposobów realizacji wyznaczonych celów i poprawy parametrów pracy sieci SN jest konieczność inwestowania w infrastrukturę sieci dystrybucyjnej i urządzenia wspomagające. Do podstawowych zadań w tym zakresie należy zaliczyć automatyzację linii średnich napięć, w tym budowę sieci inteligentnych smart grid. Spółki dystrybucyjne intensyfikują sw... więcej»

2017-4

zeszyt-5039-wiadomosci-elektrotechniczne-2017-4.html

 
W numerze m.in.:
125 lat istnienia oraz stulecie badań korporacyjnych firmy ABB DOI:10.15199/74.2017.4.8

Dominik Siegrist: 125 years and a centennial. ABB celebrates 125 years’ existence in Switzerland and 100 years of corporate research. ABB review 2016 nr 3. Opracował - Witold Bobrowski.Dominik Siegrist stwierdził, że ważny dla ABB był rok 2016. Nie tylko była to 125. rocznica powstania firmy Brown Boveri&Cie (BBC) w Szwajcarii, ale także 100. rocznica organizacji badań korporacyjnych firmy ASEA w Szwecji. Przez ten czas zdumiewający postęp technologiczny był udziałem BBC oraz ASEA - zarówno osobno, jak i wspólnie (od roku 1988) - jako ABB. To były uroczyste wydarzenia na całym świecie. Warto też przeanalizować osiągnięcia techniczne ostatnich lat. "Energia i automatyzacja dla lepszego świata" to motto korporacji ABB. W roku 1883 w Västeräs, została założona firma ASEA przez Ludviga Fredholma. Pierwszymi produktami ASEA były: oświetlenie elektryczne oraz generatory, które znacząco przyczyniły się do rozwoju społeczeństw. Podobnie, w 1891 r. Charles Brown i Walter Boveri stworzyli firmę Brown Boveri&Cie (BBC) w Baden w Szwajcarii, jej nowoczesne wyroby elektryczne ułatwiały i udoskonalały życie wielu milionów ludzi. Dzięki rozwojowi produkcji obu firm możliwe były ogromne zmiany technologiczne, jakie do tej pory były udziałem ludzkości. Przełom technologiczny w BBC nastąpił w 1891 r. Pierwszą elektrownią miejską w Baden zbudowano w 1895 r., system tramwajowy w szwajcarskim mieście Lugano wraz z wyposażeniem elektrycznym został uruchomiony w 1897 r., w tym czasie pojawiły się pierwsze wyłączniki olejowe wysokiego napięcia, w 1911 r., firma opracowała lokomotywę elektryczną, która zapoczątkowała nową erę w elektryfikacji kolei. W rzeczywistości lokomotywy elektryczne stanowiły istotną część wieloletnich badań rozwojowych prowadzonych przez BBC. W 1905 r. BBC zasugerowało szwajcarskiemu operatorowi narodowych linii kolejowych (SBB) elektryfikację, będącego w budowie tunelu kolejowego (Simplon Tunel). Linie S... więcej»

LUDZIE POLSKIEJ ELEKTRYKI Prof. Ryszard Rut (1941-2017) (Tadeusz Glinka)
Ryszard Rut rodził się 8 lipca 1941 r. w Przeworsku jako syn Mateusza i Stefanii. Szkołę podstawową ukończył w Przeworsku w 1954 r., następnie Technikum Mechaniczno-Elektryczne w Bielsku- Białej. Studiował na Wydziale Elektrycznym Politechniki Śląskiej w latach 1958-1963. Pracę magisterską obronił 31 października 1963 r. i uzyskał dyplom magistra inżyniera elektryka. Od 1 listopada 1963 r. rozpoczął pracę jako nauczyciel akademicki na etacie asystenta w Katedrze Maszyn Elektrycznych Politechniki Śląskiej kierowanej przez prof. Zygmunta Gogolewskiego. Po roku został przeszeregowany na starszego asystenta. Od 1 października 1970 r. przeniósł się do Wyższej Szkoły Inżynierskiej w Rzeszowie (obecnie Politechnika Rzeszowska) za zgodą rektorów. Na Politechnice Rzeszowskiej początkowo pracował na etacie starszego asystenta, a od 1 sierpnia 1971 r. na etacie wykładowcy. Stopień naukowy doktora uzyskał 25 czerwca 1974 r. Temat rozprawy doktorskiej był następujący "Działania elektrodynamiczne i termiczne prądu w pręcie klatki silnika asynchronicznego głębokożłobkowego w stanie zwarcia". Promotorem był prof. Władysław Latek z Politechniki Warszawskiej, a recenzentami: prof. Władysław Pa... więcej»

WYDAWNICTWA
40-lecie Oddziału Gorzowskiego SEP Edward Cadler (red.): 40-lecie Oddziału Gorzowskiego Stowarzyszenia Elektryków Polskich 1977-2017. SEP Oddział Gorzowski, Gorzów 2017. We Wstępie czytamy: (…) Przekazana do rąk Koleżanek i Kolegów publikacja, zawiera m.in. krótki rys historyczny 40-lecia naszego Oddziału, kalendarium oraz fotokronikę. Udokumentowano w niej nasze dokonania i osiągnięcia, co pozwoliło zachować w pamięci byłych i obecnych członków, którzy swą aktywnością i zaangażowaniem przyczyniają się do rozwoju naszego środowiska. W poszczególnych rozdziałach opisano następujące wydarzenia: Powstanie, rozwój i cele Stowarzyszenia Elektryków Polskich - przed powstaniem SEP, zjazd założycielski, Działalność SEP w latach 1940-1945 na Ziemi Gorzowskiej, Działalność SEP w latach 1945-1976 na Ziemi Gorzowskiej, Zarys historii Oddziału Gorzowskiego SEP - tworzenie Oddziału Gorzowskiego SEP, działalność Oddziału Gorzowskiego SEP w latach 1977-2012, konferencja naukowo- techniczna Innowacyjne Materiały i Technologie w Elektrotechnice i-MITEL, Dane statystyczne i osobowe - władze Oddziału Gorzowskiego SEP w latach 1977-2014, prezesi Oddziału Gorzowskiego SEP, Członek Honorowy SEP, Zasłużeni Seniorzy SEP, wykaz ważniejszych wydarzeń i imprez naukowo-technicznych zorganizowanych w latach 1977-2016, tablice (Walne Zgromadzenie Delegatów Oddziału Gorzowskiego SEP w latach 1977-2014, udział delegatów regionu Gorzowskiego i Oddziału Gorzowskiego w WZD SEP w latach 1954-2014, odznaki honorowe, zestawienie odznak i odznaczeń nadanych członkom Oddziału Gorzowskiego SEP w latach 1977-2016, wykaz członków i kół Oddziału Gorzowskiego SEP wyróżnionych odznakami i wyróżnieniami honorowymi SEP i NOT w latach 1977-2016, członkowie zwyczajni i wspierający oraz koła w Oddziale Gorzowskim SEP w latach 1977-2016, lista członków zwyczajnych o długoletniej przynależności do SEP, lista zmarłych zasłużonych działaczy Oddziału Gor... więcej»

Poskromienie wiatru dzięki lepszym prognozom DOI:10.15199/74.2017.4.9

Haupt S.E., Mahoney W.P.: Taming Wind Power With Better Forecasts. Sophisticated weather simulations are making wind power more grid friendly. IEEE Spectrum 2015 November. Opracował - Witold Bobrowski.Radary pogodowe, pracujące w systemie analizy wariacyjnej Dopplera (VDRAS - Variational Doppler Radar Analysis System), dają elektrowniom wiatrowym informacje o aktualnej sytuacji wiatrowej oraz o prawdopodobnych zmianach w najbliższym czasie. Przykład przedstawiony na rys. 1 obejmuje północne części stanu Kolorado i rejony przyległe. Kolor szary pokazuje obszar, w którym zbiegają się wiatry, powodując niższe prędkości wiatru na farmach wiatrowych oraz prawdopodobieństwo dalszego zmniejszania się prędkości wiatru w ciągu najbliższych kilku godzin. Obszary czerwone oznaczają szybsze wiatry przenoszące się do regionu, w którym przyczyniają się do zwiększenia ilości energii wytwarzanej przez turbiny wiatrowe. Energia wiatrowa jest "czysta" i odnawialna. Jej potencjał jest ogromny. Jednak, aby uzyskać energię elektryczną z wiatru i przesłać ją do okolicznych domów w sposób niezawodny i skuteczny, trzeba wiedzieć, kiedy wiatr będzie wiać, a kiedy nie. Gdy wiatr zatrzymuje się albo szybko się zmniejsza, trzeba być gotowym, aby zastąpić go energią pobieraną z innych źródeł. Ale ponieważ inne źródła nie zawsze są dostępne, informacja ta jest potrzebna na wiele godzin, a nawet na kilka dni wcześniej. Nie ma to większego znaczenia, jeśli dostawy energii elektrycznej z wiatru stanowią tylko niewielki procent energii dostarczanej do sieci energetycznej. Jednak niektóre kraje już poszły znacznie dalej, a wkrótce, ponieważ energia wiatrowa jest obecnie najszybciej rozwijającym się źródłem energii na świecie i będzie nabierać coraz większego znaczenia. Dania już otrzymuje 28% energii elektrycznej z elektrowni wiatrowych i z czasem ma zamiar korzystać tylko z nich. Wiatr już zapewnienia 20% lub nawet więcej energii elektrycznej w ... więcej»

Analizy długoterminowych danych jakości energii elektrycznej w ujęciu klastrów danych DOI:10.15199/74.2017.4.4
(Michał Jasiński, Tomasz Sikorski, Jacek Karpiński, Marek Zenger)

W artykule wykazano, że są pewne czynniki mogące znacznie wpłynąć na parametry jakościowe pracy sieci. Do grupy takich czynników należeć może chociażby zmiana konfiguracji układu połączeń albo zmienność zarówno generacji jak i obciążenia. Przy wykazaniu różnic stanów, w jakim znajduje się układ i ocenieniu ich skali można zastosować analizę skupień. Jest ona oparta na metodach grupowania danych. Niniejszy artykuł przedstawia wyniki zastosowania analizy skupień długoterminowych danych jakości energii elektrycznej zarejestrowanych synchronicznie w wybranych polach stacji elektroenergetycznej 110/20/10 kV zlokalizowaną w aglomeracji miejskiejPodstawą oceny jakości energii elektrycznej jest zbiór parametrów zdefiniowanych w literaturze oraz określonych w normach i przepisach [5-7], do których zalicza się parametry napięcia oraz parametry zdarzeń napięciowych. Podział zaburzeń napięcia został zaprezentowany na rys. 1. Obecnie metody badań i pomiarów jakości energii elektrycznej polegają na przeanalizowaniu wybranego, reprezentatywnego okresu. Zwyczajowo przyjmuje się tydzień, który odpowiada normalnej pracy badanego obiektu. Analiza taka może jednak okazać się niewystarczająca i nie odwzorowywać rzeczywistego stanu pracy danego fragmentu sieci. Może tak się zdarzyć z powodu nieuwzględnienia: - zmian układu połączeń, - zmian obciążenia, - zmian generacji. Aby uwzględnić powyższe czynniki należy wprowadzić zasady grupowania danych. Działania te polegają na podziale zbioru zmiennych (danych pomiarowych) na podzbiory (grupy, klastry, skupienia). Literatura [1-4, 8] opisuje możliwości i zasady tworzenia klastrów. Wybrane metody aglomeracji danych zostały zaprezentowane na rys. 2. Mgr inż. Michał Jasiński (michal.jasinski@pwr.edu.pl), dr hab. inż. Tomasz Sikorski prof. PWr - Wydział Elektryczny Politechniki Wrocławskiej, mgr inż. Jacek Karpiński, mgr inż. Marek Zenger - TAURON Dystrybucja S.A., Oddział we Wrocławiu NAPIECIE ZABURZENIA... więcej»

2017-3

zeszyt-5013-wiadomosci-elektrotechniczne-2017-3.html

 
W numerze m.in.:
Zebranie plenarne Komitetu Automatyki Elektroenergetycznej SEP (Krzysztof Woliński)
W Warszawie 8 lutego 2017 r. odbyło się zebranie plenarne KAE SEP. Posiedzenie odbyło się w sali im. Mieczysława Pożaryskiego w siedzibie NOT. Przybyłych członków Komitetu powitał przewodniczący KAE SEP - prof. Eugeniusz Rosołowski. Obrady prowadził prof. Bohdan Synal. Uczestnicy minutą ciszy uczcili pamięć kol. Artura Ostaszewskiego (sylwetkę przedstawił ... więcej»

Analiza możliwości pracy wyspowej rozproszonego źródła energii z generatorem asynchronicznym DOI:10.15199/74.2017.3.9
(Hanna Dytry, Marcin Lizer, Piotr Suchorolski, Wojciech Szweicer)

Przedstawiono skróconą analizę na podstawie symulacji możliwości autonomicznej pracy wyspowej rozproszonego źródła energii, wyposażonego w generator asynchroniczny.Praca wyspowa źródeł rozproszonych jest bardzo często pożądana. Jest szczególnie korzystna w przypadku sieci przemysłowych, ponieważ pozwala na zwiększenie wydajności produkcji oraz podniesienie bezpieczeństwa pracy zakładu - nawet w sytuacji utraty podstawowego zasilania z sieci zewnętrznej. Możliwość osiągnięcia bezpiecznych warunków pracy wyspowej źródła rozproszonego zależy od wielu aspektów, szczególnie od: zastosowanej technologii źródła, typu generatora oraz sposobu jego regulacji i przyłączenia do sieci. Nie bez znaczenia jest też struktura sieci, w której pracuje źródło rozproszone. Badania pracy wyspowej źródeł rozproszonych wyposażonych w generatory synchroniczne są dobrze opisane w licznej literaturze np. [1-3, 6, 10]. W literaturze znacznie gorzej są opisane aspekty pracy wyspowej generatorów asynchronicznych. Generatory tego typu często są wykorzystywane jako rozproszone źródła energii w sieciach terenowych, głównie w przypadku małej generacji i mikrogeneracji (np. w małych elektrowniach wodnych oraz najprostszych elektrowniach wiatrowych) [1-3, 6, 10]. Poniżej przedstawiono wyniki badań symulacyjnych obejmujących różne scenariusze tworzenia się wyspy obciążeń, zasilanej przez generator asynchroniczny oraz wnioski. Badania przeprowadzono w różnych warunkach pracy sieci i źródła rozproszonego. Sprawdzenie możliwości pracy wyspowej generatora asynchronicznego W literaturze np. [4, 5, 8, 9] spotyka się analizy możliwości wykorzystania asynchronicznego generatora pracującego, np. w ramach małej elektrowni wodnej do zasilania odbiorów w trybie autonomicznym, czyli po wydzieleniu się wyspy. Aby taka praca była możliwa, potrzebne jest wyposażenie generatora w baterię kondensatorów o odpowiedniej pojemności stanowiącej źródło mocy biernej samowzbudzonej masz... więcej»

LUDZIE POLSKIEJ ELEKTRYKI Mgr inż. Lech Bożentowicz (1934-2017) (Miłosława Bożentowicz)
Lech Bożentowicz urodził się 23 września 1934 r. w Warszawie. Ukończył liceum ogólnokształcące im. Stefana Batorego a następnie Wydział Elektryczny Politechniki Warszawskiej, uzyskując 17 kwietnia 1957 r. dyplom magistra inżyniera elektryka ze specjalnością sieci elektryczne - podobnie jak Jego ojciec. 4 maja 1956 r. rozpoczął pracę w Zarządzie Energetycznym Okręgu Centralnego, który zmienił nazwę na Zakłady Energetyczne Okręgu Centralnego, a w dalszych latach na Centralny Okręg Energetyczny. Przez ponad 16 lat pracował w biurze projektowo-konstrukcyjnym, przekształconym w międzyczasie w Wydział Studiów i Rozwoju na stanowiskach od projektanta do głównego specjalisty. W tym czasie (w 1963 r.) uzyskał uprawnienia budowlane do pr... więcej»

Kierunek zmian w wymaganiach stawianych aparaturze zabezpieczeniowej sieci NN, WN i SN DOI:10.15199/74.2017.3.5
(Andrzej Juszczyk)

Proces globalizacji, zmiany w technice oraz strukturach organizacyjnych firm energetycznych i przemysłowych stawiają nowe wymagania dotyczące aparatury zabezpieczeniowej. Dzisiaj już nie wystarczy, aby przekaźnik zabezpieczeniowy selektywnie eliminował zwarcia i zakłócenia oraz był elementem układu sterowania i nadzoru. Trendy w optymalizacji kosztów pracy, obniżenia kosztów, wyzwania dotyczące dostępności sieci elektroenergetycznej, wynikające z coraz większego uzależnienia się świata od energii elektrycznej, nie mogą pozostać bez wpływu na wymagania stawiane aparaturze automatyki elektroenergetycznej. Komunikacja urządzeń, funkcje diagnostyki i przewidywania awarii zaczynają odgrywać coraz większą rolę i stają się kluczowe dla szybkiej i efektywnej reakcji służb elektroenergetycznych.W energetyce zawodowej coraz ważniejsze stają się wskaźniki niezawodnościowe dostarczanej energii. Powoduje to rozwój technik komunikacyjnych i ich coraz szersze zastosowanie. Są one ogromną pomocą dla służb energetycznych. Pozwalają ograniczać koszty związane z zasobami ludzkimi, zdalnie monitorować coraz więcej parametrów oraz informować o zakłóceniach w pracy urządzeń lub samej sieci. Zmiany te nie pozostają bez wpływu na bezpieczeństwo układu obwodów wtórnych, a zatem na niezawodne dostarczanie energii elektrycznej jej odbiorcom. Oprócz zagadnień związanych z cyberbezpieczeństwem, stałe ograniczanie służb serwisowych wymusza wzrost wymagań dotyczących jakości i niezawodności używanej aparatury. Niestety często staje to w sprzeczności ze stosowanym w przetargach kryterium oceny - jak najniższa cena. Wymóg planowania budżetu na inwestycje i modernizacje, konieczność ogłaszania przetargów na zakupy aparatury - stwarza istotne problemy, gdyż zakłada, że awarię można przewidzieć i zaplanować. Idealnie by było, jakby same urządzenia, z wyprzedzeniem np. rocznym informowały, że się uszkodzą. Wówczas można byłoby zabezpieczyć środki na ich wymianę, p... więcej»

APS Energia organizatorem seminarium o magazynowaniu energii (Anna Kwolek)
Spółka APS Energia wraz z firmą Impact Clean Power Technology (ICPT) w dniach 26-27 stycznia br. zorganizowały seminarium "Magazyny energii jako element nowoczesnego systemu elektroenergetycznego". W wydarzeniu uczestniczyli profesorowie i doktoranci z Politechnik: Warszawskiej, Śląskiej, Gdańskiej i Łódzkiej oraz Uniwersytetu Technologiczno- Humanistycznego w Radomiu, a także przedstawiciele spółek sektora energetycznego, firm produkcyjnych i operatorów trakcji kolejowej. To pierwsze takie wydarzenie w Polsce, podczas którego zaprezentowano działanie i funkcje najnowoc... więcej»

2017-2

zeszyt-4981-wiadomosci-elektrotechniczne-2017-2.html

 
W numerze m.in.:
Jubileusz Oddziału Lubelskiego SEP
W sali konferencyjnej na terenie Targów Lubelskich 15 listopada 2016 r. odbyło się uroczyste spotkanie z okazji 80-lecia Oddziału Lubelskiego SEP. Spotkanie prowadziły kol.kol. Danuta Stryczewska i Anna Smolińska z Zarządu Oddziału Lubelskiego SEP. Na spotkanie przybyli przedstawiciele władz samorządowych: Sławomir Sosnowski - marszałek Województwa Lubelskiego i Grzegorz Kapusta - wicemarszałek Województwa Lubelskiego. W spotkaniu uczestniczył także Artur Szymczyk - wiceprezydent Miasta Lublina.Obecni byli przedstawicie NOT - Klaudiusz Lenik - prezes Z... więcej»

Tradycja i nowoczesność w Zespole Szkół Elektronicznych, Elektrycznych i Mechanicznych w Bielsku-Białej
Zespół Szkół Elektronicznych, Elektrycznych i Mechanicznych (ZSEEiM) jest kontynuatorem 140-letniej tradycji. Początki istnienia szkoły sięgają 1874 r., kiedy to CK austriackie Ministerstwo Oświaty założyło w Bielsku Państwową Szkołę Zawodową, która w 1881 r. podwyższyła swój status, stając się Państwową Wyższą Szkołą Przemysłową. Choć niektórzy sięgają jeszcze bardziej wstecz, umieszczając jej początki w 1862 r., gdy została założona w Bielsku prywatna szkoła mistrzów tkackich (upaństwowiona w 1874 r.). Uczęszczających tam uczniów kształcono na dwóch wydziałach: budowlanym i mechaniczno-technicznym. Ciesząca się bardzo dobrą opinią Państwowa Szkoła Przemysłowa istniała przez całe dwudziestolecie międzywojenne, z przerwą wojenną i pod tą nazwą funkcjonowała do 1950 r. W 1950 r. w Bielsku po reorganizacji szkolnictwa średniego, Państwowa Szkoła Przemysłowa przestała istnieć. Z dwóch jej wydziałów: mechanicznego i elektrycznego, zorganizowano Technikum Mechaniczno-Elektryczne, czyli popularnego "Mechanika". Nowa szkoła znalazła swoje lokum w starszej siedzibie "Przemysłówki" - budynku przy ul. Słowackiego 24. Dyrektorem "Mechanika" został inż. Paulin Kasprzycki, pełniący uprzednio funkcję szefa Dyrekcji Okręgowej Szkolenia Zawodowego w Katowicach. Po jego śmierci (grudzień 1954 r.) na stanowisko dyrektora TME został powołany Teofil Molinek, który kierował szkołą do roku 1968. Kolejnymi dyrektorami "Mechanika" byli: Ludwik Gawlas (1968-1975), Edward Jabłecki (1975-1997), Jan Dzida (1997-2008... więcej»

Spotkanie świąteczno-noworoczne Stowarzyszenia Elektryków Polskich (Krzysztof Woliński)
Coroczne, tradycyjne spotkanie świąteczno-noworoczne przyjaciół i sympatyków SEP odbyło się 13 grudnia 2016 r. Przyjaciele i zaproszeni goście spotkali się w Warszawskim Domu Technika NOT w Warszawie. Zebranych piękną kolędą powitał Chór Akademicki Politechniki Warszawskiej pod dyrekcją Justyny Pakulak. Prowadzącą spotkanie była Anna Czartoryska-Niemczycka - aktorka i piosenkarka. Powitała serdecznie przybyłych na spotk... więcej»

ELEKTROTECHNIKA 2017 Warszawa, EXPO XXI (22-24 marca br.)
Targi ELEKTROTECHNIKA skierowane są do producentów i użytkowników sprzętu: niskiego, średniego i wysokiego napięcia oraz systemów alarmowych i rozwiązań umożliwiających instalację przewodów elektrycznych w nowoczesnych budynkach. Równolegle odbędą się Targi ŚWIATŁO oraz Wystawa TELETECHNIKA. Wystawcy Targów ELEKTROTECHNIKA mają możliwość współprowadzenia: konferencji, warsztatów i szkoleń skierowanych do prawie 2000 specjalistów - inżynierów bud... więcej»

Ocena zawodności sieci elektroenergetycznej średniego napięcia eksploatowanej w wybranym rejonie DOI:10.15199/74.2017.2.3
(Andrzej Stobiecki, Andrzej Ł. Chojnacki, Agata Kaźmierczyk)

Wymagania stawiane systemowi dystrybucyjnemu to przede wszystkim zapewnienie odpowiednich parametrów jakości energii, niezawodność zasilania odbiorców oraz bezpieczeństwo użytkowników. Poprawa niezawodności sieci elektroenergetycznej średniego napięcia jest ważnym zagadnieniem dla krajowych operatorów systemów dystrybucyjnych (OSD), którzy zgodnie z obowiązującymi przepisami podają na stronach internetowych wartości wskaźników przerw w zasilaniu odbiorców SAIDI, SAIFI oraz MAIFI. Wskaźniki definiowane są jako [2, 4, 12]: - SAIDI - wskaźnik przeciętnego systemowego czasu trwania przerwy długiej, stanowiący sumę iloczynów czasu jej trwania i liczby odbiorców narażonych na skutki tej przerwy w ciągu roku, podzieloną przez łączną liczbę obsługiwanych odbiorców, - SAIFI - wskaźnik przeciętnej systemowej częstości przerw długich, stanowiący liczbę wszystkich tych przerw w ciągu roku, podzieloną przez łączną liczbę obsługiwanych odbiorców, - MAIFI - wskaźnik przeciętnej częstości przerw krótkich stanowiący liczbę wszystkich przerw krótkich w ciągu roku, podzieloną przez łączną liczbę odsługiwanych odbiorców. Wskaźniki SAIDI oraz SAIFI wyznaczane są oddzielnie dla przerw planowanych i nieplanowanych. W tab. I przedstawiono przykładowe wartości definiowanych wskaźników dla kilku krajowych OSD za rok 2015. Ocena zawodności oraz optymalizacja pracy linii przesyłowych średniego, a także niskiego napięcia jest istotnym i ważnym zagadnie- Dr hab. inż. Andrzej Stobiecki (a.stobiecki@tu.kielce.pl), dr inż. Andrzej Ł. Chojnacki, dr inż. Agata Kaźmierczyk - Wydział Elektrotechniki Automatyki i Informatyki Politechniki Świętokrzyskiej TABELA I. Przykładowe wartości wskaźników SAIDI, SAIFI oraz MAIFI [19-21] Wskaźnik Rodzaje przerw OSD 1 OSD 2 OSD 3 SAIDI (minuty/odbiorca/rok) planowane 110,12 158,89 69,42 nieplanowane bez katastrofalnych skutków 372,7 272,16 207,35 nieplanowane z katastrofalnymi skutkami 410,03 283,17 238,67 SAIFI (... więcej»

2017-1

zeszyt-4950-wiadomosci-elektrotechniczne-2017-1.html

 
W numerze m.in.:
Patron Roku 2017 w SEP - prof. dr inż. Włodzimierz Krukowski (1887-1941) DOI:10.15199/74.2017.1.6
(Jerzy Hickiewicz, Piotr Rataj, Przemysław Sadłowski)

Przedstawiono życiorys Włodzimierza Krukowskiego, Jego osiągnięcia w pracy badawczej w laboratorium liczników energii elektrycznej firmy Siemens. Omówiono działalność po roku 1930 na Politechnice Lwowskiej oraz przedstawiono sylwetki Jego wychowanków.W artykule przedstawiono życiorys urodzonego w Radomiu Włodzimierza Krukowskiego, który studiował w Darmstadt, był wyróżniającym się studentem, opisano także jego osiągnięcia w pracy badawczej w laboratorium liczników energii elektrycznej firmy Siemens w Norymberdze (m.in. 40 patentów międzynarodowych). Pokazano też Jego wybitną działalność po 1930 r. na Politechnice Lwowskiej. Wczesne lata Jednym z najwybitniejszych polskich elektrotechników-metrologów był Włodzimierz Krukowski, profesor Politechniki Lwowskiej, o wszechstronnej wiedzy, znakomity wykładowca, działacz SEP, członek polskich i międzynarodowych organizacji naukowo-technicznych. Urodził się 19 września 1887 r. w Radomiu jako syn Antoniego - prawnika i Heleny z Chmielewskich, córki urzędnika. Miał młodszą siostrę Zofię. Wobec trudności w uzyskaniu pracy przez ojca, prawnika Polaka w Kraju Przywiślańskim, rodzina wyemigrowała w okolice Kurska, a po rocznym pobycie - do Narwy w Es- Dr hab. inż. Jerzy Hickiewicz (j.hickiewicz@po.opole.pl) - Wydział Elektrotechniki, Automatyki i Informatyki Politechniki Opolskiej, mgr Piotr Rataj, mgr Przemysław Sadłowski - Instytut Historii Uniwersytetu Opolskiego, Oddział Opolski SEP Rys. 1. W. Krukowski (fig. 1) Rys. 2. W. Krukowski w trakcie studiów Fig. 2. W. Krukowski as a student of university tonii. Ojciec znalazł tam pracę jako sędzia, a Włodzimierz ukończył gimnazjum humanistyczne, choć miał uzdolnienia do nauk przyrodniczych. Studia W 1905 r. rozpoczął studia na wydziale matematyczno-przyrodniczym uniwersytetu w Petersburgu. Zainteresowany studiami technicznymi w 1906 r. przeniósł się na politechnikę w Darmstadt (Großherzogliche Technische Hochschule zu Darmstadt), ucz... więcej»

CO PISZĄ INNI Poradnik inżyniera elektryka (K.W.)
Poradnik inżyniera elektryka Poradnik inżyniera elektryka. Według norm międzynarodowych IEC (praca zbiorowa). Schneider Electric, Valence, edycja 2015 PL. W informacji Zespołu redakcyjnego czytamy: Niniejszy poradnik jest przeznaczony dla inżynierów elektryków, którzy projektują, dobierają wyposażenie elektryczne, jak również nadzorują jego prace oraz konserwację w zgodności ze Standardami Międzynarodowej Komisji Elektrotechnicznej (IEC). Myślą przewodnią tego opracowania był wybór takich rozwiązań technicznych, które gwarantują pełne zastosowanie obecnie obowiązujących norm bezpieczeństwa. Celem niniejszego poradnika jest zapewnienie jasnego, praktycznego i pełnego badania instalacji elektrycznej krok po kroku, zgodnie z normą IEC 60364 i inn... więcej»

WYDAWNICTWA
Technologie ochrony środowiska Witold M. Lewandowski, Robert Aranowski: Technologie ochrony środowiska w przemyśle i energetyce. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2016.We Wstępie czytamy: W książce tej są (…) przedstawione techniczne i technologiczne zagadnienia, które zdaniem autorów, są faktycznie związane z ochroną atmosfery, hydrosfery i litosfery Ziemi. Każde z omawianych zagadnień poprzedza wstęp, w postaci nawiązania do podstaw teoretycznych, następnie są przedstawione metody jego realizacji z podaniem aparatów i urządzeń oraz parametrów technologicznych. Zakończeniem tematu jest charakterystyka środowiskowa i ekonomiczna omawianych proekologicznych technologii z podaniem miejsca ich realizacji. Książka jest adresowana do kadry technicznej zakładów przemysłowych oraz studentów wydziałów energetycznych, chemicznych, mechanicznych, ochrony środowiska. Autorzy w poszczególnych rozdziałach książki prezentują następujące zagadnienia: Charakterystyka zanieczyszczeń środowiska - antropogeniczne zanieczyszczenia: atmosfery, wód i gleby, skażenie środowiska ciepłem, przyczyny skażenia środowiska promieniowaniem, skutki zanieczyszczeń środowiska, Skażenie powietrza w Polsce i udział w nim ditlenku węgla - skażenie środowiska w Polsce, źródła i rodzaje skażeń, ditlenek węgla i jego rola w środowisku, co dalej z ditlenkiem węgla, Ochrona powietrza - odpylanie suche - główne źródła zap... więcej»

IX Lubelskie Targi Energetyczne ENERGETICS 2016 (Krzysztof Woliński)
W Centrum Targowo-Wystawienniczym Targów Lubelskich na terenie Parku Ludowego odbyły się w dniach od 15 do 17 listopada 2016 r. Targi Energetyczne ENERGETICS oraz Targi Technologii Szerokopasmowych INFOSTRADA. Swoje wyroby prezentowało prawie 200 wystawców polskich oraz z: Hiszpanii, Niemiec, Ukrainy, Łotwy, Chin i Stanów Zjednoczonych. Głównym partnerem Targów było PG... więcej»

Analiza wybranych zagadnień związanych z modernizacją sieci dystrybucyjnej 110 kV DOI:10.15199/74.2017.1.3
(Jacek Plachetka)

Jedną z częstych przyczyn modernizacji/przebudowy sieci dystrybucyjnych (stacje, linie) jest przyłączanie nowych źródeł wytwarzania. Prawie zawsze w takiej sytuacji, zachodzi potrzeba modernizacji istniejących powiązań pomiędzy modernizowanymi, bądź nowo budowanymi stacjami elektroenergetycznymi na wyodrębnionym fragmencie sieci. Projektowanie nowych linii wiąże się z koniecznością przeanalizowania wielu zagadnień, szczególnie mających duży wpływ na obciążalność prądową długotrwałą oraz ochronę przeciwporażeniową.Taka analiza obejmuje m.in.: - rozeznanie konfiguracji połączeń układów zasilających stacje, - obliczenia zwarciowe, - dobór linii kablowej 110 kV, - wpływ przepustów rurowych na obciążalność długotrwałą kabla 110 kV, - rozpatrzenie sposobu ułożenia kabli w ziemi oraz uziemienia żył powrotnych, - dobór kabla ECC, - dobór ograniczników przepięć. Analizy prowadzono w najniekorzystniejszych warunkach układu sieciowego, tzn. dla największego obciążenia sieci elektroenergetycznej oraz największych co do wartości prądów zwarciowych mogących wystąpić na danym fragmencie sieci. Konfiguracje połączeń układu sieciowego Układ powiązania rozdzielni 110 kV stacji 110/20/6 kV "A" z siecią analizowanego obszaru Na przedpolu stacji elektroenergetycznej 110/20/6 kV "A" przebiega napowietrzna linia 110 kV, której relacje: stacja "A1" - sta-cja "A" oraz stacja "A" - stacja "A2" są obecnie, od strony północnej wprowadzone do ww. stacji. Ze względu na przyłączenie farmy wiatrowej planuje się przebudowę istniejących relacji celem poprawy struktury sieci wysokiego napięcia, czyli m.in. zapewnienia długoletniej, bezawaryjnej pracy oraz prowadzenia okresowych przeglądów bez potrzeby wyłączania stacji. Zgodnie z założeniami operatora systemu dystrybucyjnego (OSD) punktem przyłączenia farmy wiatrowej będą szyny zbiorcze rozdzielni 110 kV stacji 110/20/6 kV "A": ● plan przebudowy istniejącego układu zasilania stacji elektroenerg... więcej»

Redakcja:
ul. Ratuszowa 11, pok. 739
03-450 Warszawa
tel.: (22) 619 43 60, (22) 818 95 30
faks: (22) 619 43 60
e-mail: red.we@sigma-not.pl
www: http://wiadomoscielektrotechniczne.pl/

Czasopisma Wydawnictwa SIGMA-NOT można zaprenumerować w jednym z następujących wariantów: 

· Prenumerata roczna, półroczna i kwartalna czasopism w wersji papierowej,

· Prenumerata roczna w wersji PLUS (wersja papierowa i dostęp do Portalu Informacji Technicznej www.sigma-not.pl w ramach zaprenumerowanego tytułu),

· Prenumerata ulgowa – z rabatem wg cennika (przysługuje osobom fizycznym, należącym do stowarzyszeń naukowo-technicznych oraz studentom i uczniom szkół zawodowych),

· Prenumerata ciągła w wersji PLUS – z 10% rabatem na każdy zaprenumerowany tytuł uzyskiwanym po podpisaniu umowy z Wydawnictwem SIGMA-NOT, przedłużanej automatycznie z roku na rok aż do momentu złożenia rezygnacji,

· Prenumerata zagraniczna – wysyłka czasopisma za granicę za dopłatą 100% do ceny prenumeraty krajowej.

 

Cennik prenumeraty 30 tytułów Wydawnictwa SIGMA-NOT (2015 rok)

 

Prenumeratę można zamówić bezpośrednio w Zakładzie Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT:

telefonicznie: (22) 840 30 86 lub 840 35 89 lub faksem: (22) 891 13 74, 840 35 89, 840 59 49

mailem: prenumerata@sigma-not.pl lub na stronie: www.sigma-not.pl

listownie: Zakład Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT Sp. z o.o., ul. Ku Wiśle 7, 00-707 Warszawa

oraz dokonując wpłaty na konto Wydawnictwa SIGMA-NOT Sp. z o.o.:
ul. Ratuszowa 11, 00-950 Warszawa, skr. poczt. 1004,
nr konta 24 1020 1026 0000 1002 0250 0577

 

Ogólne warunki prenumeraty czasopism fachowych Wydawnictwa SIGMA-NOT

 

Prenumeratorzy, którzy mają wykupioną prenumeratę u innego kolportera, mogą dokupić dostęp do Portalu w cenie 90 zł (netto) na rok, po przedstawieniu dowodu wpłaty na prenumeratę. Należy go przesłać do Zakładu Kolportażu wraz z zamówieniem na dostęp do Portalu Informacji Technicznej: mailem: kolportaz@sigma-not.pl lub faksem 22 891 13 74 

 

Informacja

Jeżeli zamawiana prenumerata, obejmuje numery na przełomie roku 2015/2016, to otrzymają Państwo dwie faktury. Jedna faktura na numery z 2015 roku, natomiast druga na numery z 2016 roku wg cennika na 2015 rok.

Formularze zamówienia na prenumeratę czasopism Wydawnictwa SIGMA-NOT dostępne są  na stronach poszczególnych tytułów, a formularz zbiorczy (umożliwiający zaprenumerowanie od razu kilku tytułów) – po kliknięciu w pole poniżej. 

·  FORMULARZ ZAMÓWIENIA - CZASOPISMA WYDAWNICTWA SIGMA-NOT

 

Prenumerata ciągła

Ta oferta, wprowadzona została z myślą o Państwa wygodzie, to tak zwana Prenumerata ciągła w wersji PLUS. Państwo zamawiacie nasze czasopisma tylko raz, a prenumerata przedłużana jest przez nas automatycznie z roku na rok, aż do momentu złożenia przez Państwa rezygnacji. Korzystając z tej oferty, nie musicie Państwo pamiętać pod koniec każdego roku o odnowieniu prenumeraty na rok następny, a ponadto Wydawnictwo SIGMA-NOT udzieli Państwu 10% bonifikaty na prenumerowane tytuły oraz na dostęp do Portalu Informacji Technicznej.

· FORMULARZ ZAMÓWIENIA Prenumeraty Ciągłej (plik .pdf)

 

Po jego wydrukowaniu, wypełnieniu i podpisaniu prosimy o przesłanie umowy (w dwóch egzemplarzach), do Zakładu Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT, ul. Ku Wiśle 7, 00-707 Warszawa.

 

Czasopisma innych wydawców można zaprenumerować w Zakładzie Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT w wariantach

· prenumerata roczna w wersji papierowej,

· prenumerata ulgowa – z rabatem wg cennika (przysługuje osobom fizycznym, należącym do stowarzyszeń naukowo-technicznych oraz studentom i uczniom szkół zawodowych.

· FORMULARZ ZAMÓWIENIA - CZASOPISMA INNYCH WYDAWCÓW

Wydawnictwo SIGMA-NOT proponuje Państwu usługi w zakresie publikacji reklam, ogłoszeń lub artykułów sponsorowanych na łamach wszystkich wydawanych przez siebie czasopism. Nie ograniczamy jednak naszych usług do jedynie papierowej formy. Oferujemy Państwu również możliwość emisji na naszym Portalu Informacji Technicznej www.sigma-not.pl oraz stronach redakcyjnych poszczególnych tytułów. Służymy pomocą edytorską przy tworzeniu materiałów promocyjnych.

Pozostajemy do Państwa dyspozycji i chętnie odpowiemy na wszystkie pytania.

KONTAKT:

Dział Reklamy i Marketingu
ul. Ratuszowa 11
00-950 Warszawa skr. poczt. 1004
tel./faks: 22 827 43 65 
e-mail: reklama@sigma-not.pl

Pliki do pobrania:

Druk zamówienia wraz z warunkami zamieszczania reklam.

Cennik ogłoszeń i reklam kolorowych oraz czarno-białych w czasopismach Wydawnictwa

Cennik e-reklam na stronach Portalu Informacji Technicznej

Warunki techniczne umieszczania e-reklamy na stronach Portalu Informacji Technicznej

Wydawnictwo SIGMA-NOT, należące do Federacji Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych - Naczelnej Organizacji Technicznej, to największy polski wydawca prasy fachowej o ukierunkowaniu technicznym. Jako zorganizowana oficyna działa od 1949 r., a najstarszy wydawany tytuł - „Przegląd Techniczny” - liczy sobie 150 lat.

W portfolio Wydawnictwa SIGMA-NOT znajdują się obecnie 32 unikalne tytuły prasy fachowej. Czasopisma te działają na wielu płaszczyznach i są skierowane do wszystkich zainteresowanych tematami naukowo-technicznymi zarówno zawodowo, jak i czysto hobbystycznie, poszerzając ich kulturę techniczną. Czyta je miesięcznie ponad 200 tys. osób, które mogą w nich odnaleźć interesujące ich artykuły o nowinkach technicznych, najświeższych osiągnięciach naukowych, popularnych problemach w danej dziedzinie, a także analizy rynku, komentarze do bieżących wydarzeń gospodarczych oraz relacje z imprez i konferencji naukowo-technicznych.

Ofertę Wydawnictwa poszerzają publikacje książkowe; obecnie w sprzedaży jest pozycja książkowa „22 zadania służby BHP – standardy działania” autorstwa Lesława Zielińskiego oraz "ADR, REACH, CLP Niebezpieczne Chemikalia Poradnik" Bolesława Hancyka.

Poza czasopismami i książkami, nieprzerwanie od 1952 r. SIGMA-NOT wydaje również „Terminarz Technika” – wygodny kalendarz, zawierający - poza kalendarium - podstawowe informacje techniczne, świetnie znany już trzem pokoleniom polskich inżynierów.

Wszystkie artykuły opublikowane w czasopismach SIGMA-NOT począwszy od 2004 roku dostępne są także w wersji elektronicznej na Portalu Informacji Technicznej www.sigma-not.pl, który przeglądają Państwo w tej chwili. Każdy artykuł można kupić poprzez sms, e-płatności, lub posługując się tradycyjnym przelewem, a także w ramach dostępu do „Wirtualnej Czytelni”. Prenumeratorzy czasopism w wersji PLUS mogą korzystać za pośrednictwem „Wirtualnej Czytelni” z bazy artykułów zaprenumerowanego tytułu bez ograniczeń.

Wydawnictwo SIGMA-NOT ma w swoich strukturach Drukarnię oraz Zakład Kolportażu, które świadczą także usługi klientom zewnętrznym.

Zapraszamy do lektury i współpracy!

Wydawnictwo Czasopism i Książek Technicznych SIGMA-NOT Sp. z o.o.
ul. Ratuszowa 11 tel.: 22 818 09 18, 22 818 98 32
00-950 Warszawa, skr. poczt. 1004 e-mail: sekretariat@sigma-not.pl

Kontakt w sprawie zakupów internetowych - tel. 601318457, sigmanot@gmail.com

NIP: 524-030-35-01
Numer KRS: 0000069968
REGON: 001408973
Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy XIII Wydział Gospodarczy
Numer konta bankowego: Bank PKO BP 86 1020 1042 0000 8102 0010 2582
Numer konta bankowego dla prenumeraty: Bank PKO BP 24 1020 1026 0000 1002 0250 0577